
شهر تهران از ۲۲ منطقه تشکیل شدهاست. شهرداری مناطق خدمات شهری را به ساکنین منطقه ارائه میکنند. مسئول شهرداری منطقه قائم مقام شهردار تهران در منطقه است که از سوی او منسوب میشود. این فرد معمولاً شهردار منطقه خوانده میشود. اعم وظایف شهردار منطقه نظارت و هماهنگی اجرای طرحهای مصوب شهرداری است.
یکی از مناطق شهری تهران است که در منتهیالیه شمال شرقی این شهر واقع شدهاست و شمالی ترین نقطه شهر تهران به حساب می اید. این منطقه از شمال به رشتهکوه البرز، از غرب به رودخانه درکه، از جنوب به بزرگراههای پارکوی و آیتالله صدر و از شرق به لواسانات محدود میشود. منطقه ۱ شهرداری تهران بخشی از شهرستان شمیرانات بهحساب میآید. این منطقه همچنین با نام شمیران نیز خوانده میشود.
شهرداری منطقه یک مسئول اداره امور شهرداری در منطقه یک شهرداری تهران است. قائم مقام شهردار تهران در منطقه یک (که گاه شهردار منطقه یک نیز خوانده میشود) مسئولیت شهرداری این منطقه را بر عهده دارد.
جمعیت این منطقه براساس سرشماری سال ۱۳۹۵ ایران، ۴۸۷٬۵۰۸ نفر (۱۶۶٬۸۸۱ خانوار) شامل ۲۳۸٬۶۹۳ مرد و ۲۴۸٬۸۱۵ زن میباشد.
این منطقه از طرف شمال محدود به ارتفاعات ۱۸۰۰ متری دامنه جنوبی کوههای البرز، از جنوب به بزرگراه چمران حد فاصل دو راهی هتل آزادی و بزرگراه مدرس و پل آیتالله صدر و از غرب به اراضی رودخانه درکه و از شرق نیز به انتهای بزرگراه ارتش – کارخانه آسفالت و منبع نفت شمال شرق تهران محدود میشود.[۱]
این منطقه به لحاظ طراحی شهری دارای بافتی شبه روستایی است و میتوان آن را «باغ شهر» نامید. شمیران که در دامنه کوهپایههای البرز جنوبی واقع است، به دلیل نیمه کوهستانی بودن و ساختاری ویژه که آمیزهای از شهرسازی مدرن و سنتی است، اگرچه عرصه مشکلات بیشتری در فعالیتهای عمرانی است، اما به عنوان ساختگاهی قدیمی، با اهمیت و دارای ویژگیهای آب و هوایی، زمینه و اقتضای کارهای عمرانی بیشتری را داشته و دارد.
اراج یکی از محلههای بسیار قدیمی شمیران میباشد که مملو از باغها و فضای سبز بیشماری بودهاست. امروزه برغم ساخت و سازهای صورت گرفته همچنان دارای باغات و فضاهای زیادی نسبت به دیگر نقاط تهران میباشد و همچنان هوای این منطقه از لطافت خاصی برخوردار است.
این منطقه از شمال به بلوار لشکرک (ارتش)، از غرب خیابان لنگری و شرق اتوبان امام علی و منطقه ازگل و از جنوب به اتوبان بابایی محدود میشود.یک زمین چمن در بلوار مژدی وزرشگاه شهید سلحشور است که یکی از بهترین مدرسه فوتبال های منطقه 1 است.باسرمربی گری جناب آقای بهرامی با که کاپیتان گسترش فولاد هم هستند.
قنات اراج که از دیر باز باغات و زمینهای کشاورزی روستا را آبیاری میکردهاست یادگاری از گذشتهاست که هنوز جاری است
محله اراج در قدیم الایام مکانی مناسب برای مهاجرین کشاورز بود. بسیاری از قاط مختل شهر مخصوصا مناطق شمالی برای سکونت به محله اراج کوچ کردند. از نظر نام گذاری هم گمانه زنی های مختلفی وجود دارد . دلیلی که بیشتر به آن اشاره شده ,نام طوای ساکن در این محله است.اراج از نام طایفه عروجی گرفته شده است.
در ضلع شمالی اراج محله لارک و باغات گیلاس لارک واقع شدهاست که در قدیم متعلق به هیلدا دانش ارفع همسر تیمسار حسن ارفع بودهاست.
همچون دیگر روستاهای شمیران، روستای اراج نیز برای خود قبرستانی داشتهاست که این قبرستان در ضلع شمال غربی و غرب این روستا قرار داشتهاست که هماکنون میدان اراج و بخشی از خیابان و همچنین دبیرستان رضایی راد در آن واقع شدهاست.
ازنظر دسترسی به مترو این محله توانایی رقابت با محلات مرکز شهر را ندارد. برای دسترسی به مترو باید با تاکسی و اتوبوس به مترو نوبنیاد مراجعه کرد . در شمال محله هم مترو قائم قرار دارد. از این خط به مرکز شهر دسترسی خواهید داشت.
این محله دسترسی به اتوبان های اصلی پایتخت دارد.
مجموعه های تجاری و تفریحی مختلفی هم در این محله قرار دارد .مجموعه ورزشی نوبنیاد فضای مناسبی برای تمرین و سلامت فیزیکی است.مجتمع تجاری الماس ایران هم در این محله واقع شده است.برای امور پزشکی هم می توانید به راحتی به بیمارستان نیکان مراجعه کنید.
این محله به مراتب از محلات دیگر تهران گران تر است . البته نسبت به محل قرار گیری و محبوبیت محله باید انتظار قیمت بالا را هم داشت.همچنین متراژ منازل هم عموما بالاست و به صورت متوسط باید انتظار آپارتمانهای 130 یا 140 متری را داشته باشید.
محله ی کنونی اراج دارای چهار زیر محله یا بافت مسکونی می باشد.
1-این بافت سنتی مشتمل بر خانه های قدیمی ,دهکده و میدانگاهی مرکزی با محوریت مسجد جامع اراج ,حسینیه ی اراج,حمام قدیمی می باشد.در ادامه ی این بافت سنتی باغات محله و مزارع کشاورزی اهالی قرار دارد که جز تعداد اندکی باقی نمانده است.
این بافت که مجتمع مسکونی شهید چمران و مجتمع بعثت را شامل می شود و پرسنل صنایع دفاع هم در آنجا ساکن هستند .این شهرکها دارای بافت مسکونی کاملا مجزا و محسور شده ای هستند که دارای درب های مجزا و کنترل شده ای می باشند.
تاریخچه شکلگیری آن به بعد از انقلاب اسلامی برمی گرددکه امتداد رودخانه ی داراباد و همچنین منتهی الیه شمال محدوده اراج را شامل میشود و توسط بنیاد مستضعفان 58 صورت گرفته است و ساخت و سازهایی در این منطقه صورت گرفته است.این بافتهای مسکونی نوساز هستند این ساختمانها در سالهای 57 یک طبقه بودند اما امروزه متحول شدند و ساختمانهای چندین طبقه مدرن جایگزین بافت قبلی شده است.
ازگُل یکی از محلههای مرفه نشین شمال شرقی تهران واقع در منطقه ۱ شهرداری تهران ناحیه ۹ است. این محله در پنج کیلومتری شرق تجریش واقع است و از شمال به شهرک شهید محلاتی ، از شمال غرب به اقدسيه و آجودانيه ، از جنوب به لویزان، از شرق به بلوار نیروی زمینی و از غرب به اقدسيه و محله اراج منتهی میشود
یکی از محلههای ثروتمند شمیران است. این محله که در مجاور اقدسيه و آجودانيه قرار گرفته است، بافتی شبه روستایی داشته و آمیزهای از شهرسازی مدرن و سنتی در آن به چشم میخورد. ازگل در زمان های قدیم نام یک روستای خوش آب و هوا بوده که در نزدیکی تهران و در مسیر تهران به شمال قرار داشته است. آب و هوای این روستا به خاطر قرار گرفتن در دامنه های توچال سردسیر بوده و هست. رودخانه ای به نام دارآباد از کنار این روستا می گذشت و همین مسئله سبب شده بود کشاورزی در آن رونق داشته باشد.
ازگل در زمان های قدیم به علت کاشت باقالی در زمین های این روستا به باقالی زار مشهور بود. علاوه بر باقالی، گیلاس و سیب این روستا مشهور بوده است.
اکنون ازگل یکی از محله های منطقه شمیران تهران به حساب می آید. درباره نامگذاری این محله روایات زیادی وجود دارد که در ادامه به آن ها اشاره می کنیم:
در گذشته بلبل ها در باغ های ازگل می زیستند و صدای خوششان باغ ها را پر می کرد. به همین علت ازگل بر وزن بلبل بر این محل نام گذاشته شد.
روایت دیگری هست که «ازگلی» در زبان ترکی به معنای گل رخ بوده و این محل به خاطر زیبایی اش به گل تشبیه شده است.
عده ای عقیده دارند این روستا در ابتدا «اَزگِل» نام داشته و این نام از میوه ازگیل گرفته شده است.
روایتی دیگر میگوید در زمانهای قدیم برکهای به نام «اوزون گل» در این روستا جاری بوده، این نام بر سر زبان ها چرخیده و در نهایت به ازگل تبدیل شده است.
از خیابان های اصلی و مهم ازگل می توان به موارد زیر اشاره کرد:
خیابان نیروی زمینی
خیابان نوبهار
خیابان گلستان
خیابان گلچین
خیابان گلزار
امکانات
مراکز خرید محله ازگل
مرکز خرید الماس: آدرس: بزرگراه بابایی غرب، ابتدای بلوار نیروی زمینی
مرکز خرید گلچین سبز لاله: آدرس: بلوار ارتش، خیابان گلچین
مجتمع تجاری البرز: آدرس: بزرگراه ارتش، بلوار اوشان، خیابان اردستانی
مکان های تفریحی محله ازگل
آبنمای پارک ازگل: این آبنما در پارک ازگل و برای زیباسازی محله ساخته شده است.
بوستان کامران: این بوستان در بزرگراه ارتش و خیابان نیروزمینی واقع شده است.
بوستان غرب ازگل: این پارک دیدنی در سمت غرب محله ازگل تهران قرار دارد.
وجود بزرگراه های ارتش، امام علی و شهید بابایی دسترسی مناسبی را برای مردم محله ازگل به سایر مناطق تهران ایجاد نموده است.
مدارس و مراکز آموزشی منطقه ازگل: دانشگاه سما ازگل، مدرسه ابتدايی دكتر احمد ناصرى و زرين تاج (ساخته شده توسط همسر ناصرالدين شاه)، ابتدایی دخترانه تقوی نیا، متوسط دوره دوم دخترانه تقوی نیا.
مراکز ورزشی محله ازگل: سالن ورزشی پوریای ولی.
مراکز مذهبی ازگل: مسجد جامع ازگل، حوزه علمیه امام خمینی، مسجد امام رضا.
.خطوط حمل و نقل عمومی
خیابان اصلی ازگل
در حال حاضر از داخل بافت این محله خط اتوبوسرانی ۲۲۰ میدان ازگل به پایانه تجریش تردد دارد. سایر خطوط اتوبوس عبوری اطراف این محله بشرح ذیل می باشند:
■ خط ۳۰۱ پایانه شهید حقانی به انتهای بلوار ارتش
■ خط ۲۱۳ میدان رسالت به شهرک شهید محلاتی و از شمال در بلوار ارتش و غرب در بزرگراه امام علی
■ خط ۱۰۹ اتوبوسهای تندرو از مبدأی پایانه لاله به متروی جوانمرد قصاب
■ خط ۱۰۶ پایانه لاله به پایانه شهید افشار (پارک وی)
■ خط ۲۱۷ شهرک صدف به متروی قیطریه (بلوار صبا)
■ خط ۳۸۷ میدان رسالت به میدان قدس (فقط در مسیر رفت)
■ خط ۲۱۶ شهرک شهید محلاتی به پایانه علم و صنعت
■ خط ۳۰۰ شهرک قائم به پایانه تجریش
■ خط ۲۱۵ سوهانک به سه راه ضرابخانه (تقاطع خیابان شریعتی و پاسداران)
■ ایستگاه متروی شهید محلاتی مربوط به خط ۳ مترو (شهرک قائم - آزادگان) در ضلع شمال شرقی این محله است.
قیمت آپارتمان در محله ازگل تهران
خانه و آپارتمان در محله ازگل که در شمال کلانشهر تهران واقع شده به نسبت مرکز و جنوب تهران قیمت های بالاتری دارند. البته باید یادآوری کنیم که این محله نسبت به محله های اعیان نشین و لاکچری شمال تهران قیمت مناسب تری دارد.
پایین تر بودن قیمت خرید خانه در محله ازگل تهران به علت داشتن نقاط ضعف این منطقه است. که این نقاط ضعف شامل موارد زیر می شود:
نبودن بیمارستان های مجهز در محله ازگل
نبود مراکز خرید به حد کافی در این محله
کم بودن تعداد بانک ها و دستگاه های خودپرداز در محله ازگل
کم بودن عرض خیابان های اصلی ازگل
از بین بردن فضای سبز و باغ های این محله خوش آب و هوا و …
نرخ قیمت خرید آپارتمان در محله ازگل
قیمت خرید آپارتمان در محله ازگل از متری ۱۵ میلیون تومان شروع شده و تا متری ۳۵ میلیون تومان ادامه دارد.
این قیمت ها با توجه به امکانات، متراژ، سال ساخت و محل آپارتمان متغیر است.
نتیجه گیری:
اگر قصد سکونت در محله ازگل تهران را دارید باید بدانید این محله در شمال تهران واقع شده اما نسبت به محله های لوکس در بالا شهر قیمت پایین تری دارد. دلیل این قیمت کم هم وجود برخی نقاط ضعف مانند کم بودن عرض خیابان ها، از بین بردن باغ ها و جایگزینی آپارتمان ها به جای فضای سبز، نبود بیمارستان به اندازه کافی و … است.
امامزاده قاسم
محله امام زاده قاسم٬ محله ای قدیمی در شمیرانات تهران با قدمت هزار ساله است. نام قدیم این محله با آمدن نوادگان امام حسن (ع) از دز اولیاء به امام زاده قاسم تغییر یافت در قرن سوم هجری قمری حضرت قاسم بن حسن زید مجتبی (ع) را در آنجا به خاک سپرده اند این ده در دامنه کوه سرچال کوچک بنا شده و دو کیلو متر تا تجریش فاصله دارد آبک در شمال آن و زمین های دزاشیب و تجریش در جنوب آن، جعفر آباد و دربند در غرب آن و جماران و حصارک در شرق آن واقع است. در سال 370 هجری عضدالدوله دیلمی بقعه ای بر قبر امام زاده ساخت و در سال 936 هجری نیز به دستور کمال الدین سلجوقی برای آن ضریحی ساخته شد. بعد ها هم در عهد شاه طهماسب اول صفوی خدماتی در حق بعقه و بارگاه امامزاده قاسم انجام شد. در این محل شخصیت های برجسته ای اقامت داشته اند که در راس آنها میتوان به حضرت امام خمینی (ره) اشاره نمود که در سال های 1338 و 1342 مدتی در آنجا ساکن بوده اند. مسجد جامع امام زاده قاسم به همت مرحوم حضرت آیت الله سید حسین رسولی محلاتی بنا گردید و توسط حضر آیت الله سید هاشم رسولی محلاتی تخریب و نوسازی شد محله ی امامزاده قاسم در زمان قبل از انقلاب به دلیل مناسب بودن شرایط آب و هوایی، برای ییلاق مکان بسیار مناسبی بوده و به دلیل دارا بودن این شرایط افزایش روزافزون جمعیت را شاهد بوده است . در قدیمی ترین و معروف ترین میدان محله که میدان امام زاده قاسم نام داشت و دارد، چاهی قدیمی وجود دارد که هم اکنون نیز موجود می باشد و همچنین قناتی در این محل وجود داشته که مردم آب آشامیدنی خود را از این قنات تامین می کردند که اکنون به دلیل خشک شدن این قنات بر روی آن مسجدی به نام مسجد قنات ساخته شده است. در این میدان قدیمی مغازه های عطاری و نانوایی و غیره وجود داشته است و از مکان هایی که هم اکنون هم وجود دارد می توان مسجد جامع امام زاده قاسم، تکیه امام زاده قاسم و حسینیه انصار الحسین را نام برد.
نقش نوهٔ حسن مجتبی و پدرزن عبدالعظیم حسنی
نام قاسم
پدر حسن بن زید بن حسن مجتبی
فرزند(ان) خدیجه (همسر عبدالعظیم حسنی)
الــلــه
محمد • علی • فاطمه • حسن • حسین
سجاد • باقر • صادق
کاظم • رضا • جواد • هادی
عسکری • مهدی
امامزاده قاسم، امامزاده و نیز منطقهای است در شمال تجریش که در دامنه رشته کوه البرز و در ارتفاع ۱۷۰۰ متری قرار دارد.
امامزاده قاسم در شهر تهران و در شمال منطقه شمیران و در روستای قدیمی «دژ علیا» واقع است. بنای اصلی امامزاده برجی هشت ضلعی است که هر ضلع آن از داخل ۲/۲۵ متر عرض دارد و از آجر ساخته شدهاست.و این بقعه امروزه دارای صحن، ایوان، رواق و گنبد کاشیکاری است. اصل بنای بقعه را از قرن هفتم هجری دانستهاند. در زمان شاه تهماسب صفوی صندوقی با تاریخ ۹۶۳ هـ. ق بر روی مرقد نهاده شد.
ساختمان اصلی بقعه در زمان فتحعلی شاه قاجار توسعه یافت و ایوان بزرگ فعلی در طرف قبله بنا شد. بیرون بقعه و در گوشه جنوب غربی بنای قدیم، هنوز طاق نماها و رومیهای عهد صفویه مشهود است. گنبد بیرونی بنا پیازی شکل است و ساقه آن با پوششی از کاشی خشتی با نقوش هندسی و خطوط کوفی بنایی تزیین شدهاست. صندوق امامزاده در سال ۹۶۳ هـ. ق در سی و سومین سال پادشاهی شاه تهماسب صفوی روی مرقد نصب شد.
گورستان امامزاده قاسم در زمینهای پیرامون بنا به شکل پلکانی قرار گرفته و مقابر خانوادگی خانوادههای قدیمی و سرشناس تهران را در خود جای دادهاست.
پیشینه
طبق معتبرترین نظرات این امامزاده، قاسم بن حسن بن زید بن حسن مجتبی میباشد که دختر او به نام خدیجه به همسری عبدالعظیم حسنی در میآید.این امامزاده که مانند بسیاری دیگر از سادات و علویان تحت تعقیب مأموران بنی امیه و بنی عباس قرار داشتهاست، به سمت کوههای البرز که مکان امن مناسبی بود عزیمت میکنند و پس از وفات یا شهادت، در منطقه بالادژ (که بعدها به نام وی، امامزاده قاسم نامیده شد) مدفون میشود.
تاریخچه بقعه
مورخین اولین بقعه درست و حسابی که بر مزار این امامزاده ساخته شده را به عضدالدوله دیلمی در سال ۳۷۰ هجری قمری نسبت میدهند. بعدها این بقعه گسترش پیدا میکند.
در زمان شاه طهماسب اول صفوی ایوانی در مشرق بقعه اضافه میشود و یک صندوق چوبی روی قبر امامزاده قرار میگیرد و گویا زیر صندوق فعلی قرار دارد.
در زمان فتحعلی شاه قاجار این بقعه توسعه پیدا کرد و ایوانی رو به جنوب ساخته شد و ایوان شرقی تبدیل به رواق حرم شد. سپس گنبد کاشی کاری شدهای نیز بر فراز بارگاه احداث کردند و مرمتهایی نیز به دستور ناصرالدین شاه قاجار انجام گرفت.
اوین
اِوین نام محلهای از شهرستان شمیران در شمال و شمال غربی شهر تهران است. این محله جزئی از منطقه ۱ شهرداری تهران است.
ناحیه کوهستانی اوین - درکه در شمال غربی تهران. بین طول جغرافیایی ۵۱ درجه و ۲۶ دقیقه و عرض جغرافیایی ۳۵ درجه و ۴۸ دقیقه تا ۳۵ درجه و ۵۴ دقیقه واقع شدهاست. ناحیه مورد نظر به عنوان بخشی از ناحیه کوهستانی البرز مرکزی از شرق به تپههای علیآباد ولنجک، از غرب به ارتفاعات حصارک، از شمال به ارتفاعات توچال و شاهنشین و از جنوب به ناحیه اوین و سعادت آباد محدود میگردد. میزان متوسط بارندگی سالیانه ۴۰۰–۳۰۰ میلیمتر و میزان متوسط دمای سالیانه ۱۶٫۷ درجه سانتی گراد است. از گونههای گیاهی منطقه اوین درکه، ۲۱ گونه (۷٫۱ درصد) انحصاری ایران هستند.
به دلیل آبوهوای خوب و وجود رودخانه در این منطقه، در گذشته پنج طایفه اوینی، میر شریفی، اعرابی، مسعودیان و ابتهی در این محله زندگی و از طریق کشاورزی امرار معاش میکردهاند. امامزاده مطیب (ع) یکی از قدیمیترین زیارتگاههای تهران، در این محله واقع شده است. طی حفاریهایی که در دانشگاه شهید بهشتی انجام شد، آثار تاریخی گرانبهایی به دست آمده است که نشان دهنده قدمت بالای این منطقه که بیش از دو قرن تخمین زده شده میباشد.
با این وجود که محله اوین بسیار پر آب بوده است تا سال ۱۳۴۶ شغل اصلی ساکنین منطقه کشاورزی و دامداری بوده است، اما با گذر زمان و تغییرات و گسترش تهران به سمت شمال و غرب، اوین نیز بافت سنتیاش را از دست داده و به یک منطقه شهری تبدیل شده است. هر چند هنوز هم میتوان در کوچه بلال حبشی که یکی از مناطق دست نخورده اوین است، درختان سر به فلک کشیده را مشاهده کرد که در کنارخانههایی با نمای سنتی که به صورت هوشمندانهای بازسازی شدهاند قرار دارند. در این کوچه میتوان ساعتها قدم زده و اکسیژن تازه و هوای تمیز را تنفس کرد. از دیگر نکاتی که درباره قدمت این منطقه میتوان به آن اشاره کرد، تأسیس اولین مدرسه در محله شمیران میباشد که در حدود ۹۰ سال پیش این امر صورت پذیرفته است.
اوین در شمال تهران و در دامنه کوههای البرز و از شمال به جاده درکه و ولنجک و از جنوب به بزرگراه چمران و مجموعه مسکونی آتیساز، از شرق به محله محمودیه و زعفرانیه و از غرب به سعادت آباد محدود میباشد.
میدان اوین (دانشجو) در ارتفاع ۱۶۴۰ متری از سطح دریا قرار دارد.
مراحل گسترش و ایجاد محلات مختلف در اوین
موقعیت طبیعی و وجود نهرهای پرآب و تغییر مسیر آنها سبب گسترش روستای اوین و تشکیل محلات مختلف آن گردیدهاست. این محله دارای باغات و زمینهای کشاورزی زیادی بوده که مناسفانه در سالهای اخیر با ساخت وسازهای بیرویه این بافتهای سبز از بین رفتهاست. این محله که از محلات قدیمی شمیران میباشد از چند طایفه تشکیل شدهاست از معروفتریین این طوایف میتوان از اوینی، اعرابی، مسعودیان، فکری، میررحیمی ، ابطحی، میرشریفی،شعيبي… نام برد. از زیباترین مراسم به جامانده در این محله قدیمی مراسم تاسوعا و عاشورا میباشد که بین محله یا ده اوین و درکه در این روزها برگزار میشود.
اولین مرحله
نطفه اولیه تشکیل روستای اوین و گسترش ابتدایی آن شکل خطی و در کنار رودخانه و نهر منشعب از آن صورت گرفتهاست. قدمت این روستا به احتمال زیاد به هزار سال پیش میرسد و هسته آن هم محله تپه سرباز و دامنه شمالی آن بودهاست. این تپه در اوایل دوران حکومت قاجار به مرکز اردوگاه نظامی و آموزش فنون رزمی تبدیل میگردد که وجه تسمیه آن هم به همین دلیل است. بافت مسکونی در این قسمت تا اندازهای دارای تراکم بیشتری نسبت به سایر محلات است و به علت عدم وجود نهر و آب جاری در آن باغ و فضای سبز موجود نیست.
دومین مرحله
دومین مرحله گسترش محله پاچنار بوده که آب جاری رودخانه درکه (آب هفت حوض) از طریق نهر پاچنار به راحتی به آن سوار میشود. در این بافت به عناصر کالبدی که قدمت زیادی دارند برخورد میکنیم از قبیل مسجد وحسینیه و بقعه امامزاده مطیب، آسیاب، گورستان قدیمی روستا نیز در این محله قرار داشته. سابقه این محله را با کمی تفاوت پی لو مینامند. محله پاچنار در مرکز اوین قرار دارد و نام آن نشئت گرفته از درخت چنار تنومندی است که در میدان پاچنار و نزدیک قهوهخانه قرارداشتهاست. این چنار در سال ۱۳۰۷ قطع گردیدهاست.
سومین مرحله
مرحله حمام میباشد که قبلاً به آن محله حصار گفته میشد و در جهت نزدیکی به دسترسیهای اصلی و در امتداد نهر آب میباشد. این محله در ضلع شرقی پاچنار قرار دارد و فضای سبز آن نسبت به نقاط مسکونی از تمام محلات دیگر بیشتر است بهطوریکه بزرگترین باغات اوین فعلاً در این قسمت واقع شدهاست.
چهارمین مرحله
محله درب مدرسه که در غرب پاچنار قرار دارد و راه قدیمی اوین به درکه نیز از داخل آن میگذرد. نام این محله منسوب به مدرسه حسن ضیا ئیان است که در مرکز آن قرار دارد.
پنجمین مرحله
محله هشترودی میباشد که در شرق محله درب حمام و در شمال بزرگراه چمران قرار گرفته این محله در نتیجه تقسیم و تبدیل باغات به واحدهای مسکونی به وجود آمدهاست.
ششمین مرحله
در پستترین زمینها و با تبدیل باغات به واحدهای مسکونی در ناحیهٔ محله باغچاله اتفاق میافتد. خانه و باغات در ای محدوده از انشعاب نهر بالایی اوین و قنات نائب مشروب میشوند.
ویژگیهای برجسته و خصوصیات منحصر به فرد
از ویژگیهای برجسته این محله میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
از نظر بافت اجتماعی وجود زندان اوین در این محل تا حد زیادی وجهه سیاسی به این محل داده است.
وجود باغهای قدیمی و درختان چنار موجود در محل به طول ۳ کیلومتر این محل را به عنوان یک نگین سبز و ریه تنفسی در بین محلات شهر تهران از سایر محلات متمایز ساخته است.
یکی از ویژگیهای شاخص این محله وجود ۳ دانشگاه بزرگ شهید بهشتی، علوم پزشکی شهید بهشتی و علوم بهزیستی است.
درنهایت میتوان به نمایشگاه بینالمللی تهران اشاره نمود که با وجود قرارگیری در منطقه ۲ ولی بیشترین تأثیرات ترافیکی و اقتصادی و اجتماعی را بر این محله تحمیل میکند.
دسترسی
به دلیل قرارگیری محله اوین در منطقه یک تهران، در طرح ترافیک زوج و فرد قرار ندارد.
از طریق اتوبوسهای تندرو و بی آر تی که مسیر آنها اتوبان چمران است میتوان به اوین رسید. دانشجویان ساکن در این محله برای رسیدن به رسیدن به دانشگاه شهید بهشتی میتوانند از تاکسیهایی که در محدوده اتوبان چمران یا بلوار دانشجو در حرکت هستند استفاده کنند.
در حال حاضر هیچ ایستگاه مترویی در نزدیکی محله اوین وجود ندارد، اما با توجه به پیشبینیهای انجام شده یک ایستگاه مترو در ضلع جنوبی دانشگاه شهید بهشتی افتتاح خواهد شد.
امکانات
از مهمترین امکانات این محله میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
درختان سیزده چنار که قدمتی ۴۰۰ ساله دارند.
بقعه امامزاده مطیب (ع) یکی از نوادگان امام موسی کاظم (ع)
باغ سپهر که متعلق به وزیر مشیرالدوله دوم بوده و ناصرالدینشاه نیز روزهای زیادی را در این باغ سپری کرده است.
بیمارستان رامتین یا بیمارستان طالقانی در سمت شرق منطقه
مرکز خرید ولنجک در ناحیه شمالی منطقه و در سمت راست بلوار دانشجو.
قیمت آپارتمان محله اوین تهران
از آنجا که اوین یکی از محلههای شمالی منطقه یک تهران است، میانگین قیمت خرید آپارتمان در این محله بالا است. با این حال قیمت خانهها در اوین به سال ساخت، محل قرارگیری، مصالح به کار رفته، امکانات ساختمان، متراژ و آپارتمانی یا ویلایی بودن ساختمان بستگی دارد. واحدهای بسیار لوکس و لاکچری در محله اوین زیاد به چشم میآیند.
باغ فردوس
باغ فردوس محلهای از شمیران که در نزدیکی خیابان ولیعصر و میدان تجریش واقع شدهاست. اکنون موزه سینمای ایران در این مکان واقع است.
تاریخچه
محله باغ فردوس در منطقه ۱ شهر تهران و شمال شهر قرار دارد. محلهای که راستایی شمالی – جنوبی دارد و اسم خود را از بنای عمارت باغ فردوس وام گرفته است. بعد از عمارت باغ فردوس مهمترین بخش این محله میدان تجریش است. میدان تجریش در ضلع شمال شرقی محله قرار دارد. این محله شبهای بسیار زیبایی دارد. این زیبایی باعث شده تا حال و هوای خوبی به افراد ساکن در این محله و همچنین افرادی که گذرشان به محله باغ فردوس تهران میافتد، انتقال داده شود. حس و حال زندگی، پیشرفت و امید به آینده.
با توجه به شلوغی و پر رفت و آمد بودن این محله، تعداد وسایل حمل و نقل عمومی بسیار مناسب است. از اتوبوسهای تندرو گرفته تا خط مترو که باعث سهولت دسترسی به این محله و محلات اطراف باغ فردوس تهران میشوند.
به نسبت شرکتهای خصوصی زیادی محل کار خود را در این محله انتخاب کردهاند ولی درصد بافت مسکونی بر دیگر کاربریها به نسبت بیشتر است.
عمارت باغ فردوس
به دستور محمدشاه قاجار، در سال ۱۲۶۴ ق، قصری برای او در نزدیکی تجریش ساخته شد؛ اما همزمان با بیماری و مرگ او قصر نیمهتمام ماند و وی در همان قصر نیمهتمام به نام محمدیه (در محل محمودیه فعلی) از دنیا رفت.
همزمان با ساخت قصر محمدیه، درباریان نزدیک به او نیز در همان حوالی اقدام به احداث باغ یا عمارت ییلاقی کردند. از جمله حسینعلیخان معیرالممالک باغی احداث کرد که به باغ فردوس مشهور شد.
عمارت باغ فردوس در دو طبقه به سبک قاجاریه و معروف به گوش فیل بنا گذاشته شد. زمینهای قسمت جنوبی و سراشیبی باغ نیز با سنگچینهایی به صورت هفت قطعه مسطح و مطابق درآمد و روی هریک از قطعات، استخری با فوارههای متعدد احداث شد. استخرها به گونهای ساخته شده بودند که از فواصل دورتر، بزرگتر به نظر میآمدند.
سپس، دوستعلیخان نظامالدوله، پسر حسینعلیخان، به همت معماران اصفهانی و یزدی، ساختمانی در قسمت جنوبی باغ برپا کرد و نام آن را رشک بهشت گذاشت. پلکان و بخشهای دیگری از ساختمان از مرمر اعلای یزد و دیوارهای داخل اتاق با کاغذهای طلایی برجسته پوشانده شده بود؛ اما پسرش دوست محمدخان معیرالممالک اعتنای چندانی به باغ و ساختمان آن نکرد و با گذشت زمان ساختمان رو به خرابی گذاشت تا حدی که سنگهای مرمر آن کنده و به عمارت امیریه (مدرسهنظام) برده شد. بعد از آن مالکیت باغ چند بار دست به دست شد تا سرانجام در سال ۱۳۱۸ ق، در زمان سلطنت مظفرالدین شاه قاجار، محمدولیخان سپهسالار تنکابنی آن را از ورثه امینالملک خرید.
سپهسالار، علاوه بر ایجاد فواره و استخرهای مطبق، قنات باغ فردوس را نیز احیا کرد و سر دری با شکوه در مظهر قنات (میدان گاه فعلی باغ فردوس) ساخت؛ ولی به دلیل بدهی به تجارتخانه طومانیانس، باغ را به او داد و طومانیانس نیز باغ را در ازای بدهی به دولت رضاخان واگذار کرد. سرانجام در سال ۱۳۱۶ ش، وزارت معارف (آموزش و پرورش) آنجا را خرید و ساختمان را مرمت و دبیرستان شاپور تجریش را در آن تأسیس کرد
در سال ۱۳۵۰ ساختمان موجود در باغ به مرکز فرهنگی و هنری و نمایشگاهی تبدیل شد و پس از انقلاب نیز در اختیار وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی قرار گرفت.
مساحت باغ فردوس ۲۰۰۰۰ متر مربع و طول آن ۲۸۰ متر و شیب آن از شمال غربی به جنوب شرقی است.
همچنین، دکتر محمود افشار یزدی در سال ۱۳۱۶، قسمتی از باغ و ساختمان اندرونی را که حدود ۶۰۰۰ متر مربع بود، خرید و به تدریج با خریدن قطعات اطراف، مساحت باغ را به ۱۲۰۰۰ متر مربع رسانید. سپس در سال ۱۳۳۷، باغ و ساختمانهای داخل آن را وقف امور فرهنگی کرد؛ از جمله در سال ۱۳۵۲ قسمتی از آن برای استقرار مؤسسه لغت نامه دهخدا و مؤسسه باستانشناسی به دانشگاه تهران واگذار شد که همچنان دایر است.
دسترسیهای محله باغ فردوس تهران
چهار شریان اصلی شمالی – جنوبی در این محله قرار دارد. خیابان ولیعصر، خیابان شهید دربندی، خیابان تختی و خیابان نلسون ماندلا این چهار شریان اصلی هستند. برگراه مدرس و خیابان شهید فیاضی از شریانهای شرقی – غربی این محله هستند.
در بالا اشاره شد که دسترسی این محله مناسب است. یک خط از مترو شهر تهران از نزدیکی این محله میگذرد. خط ۱ این خط مترو است. خط ۱ مترو تهران از کهریزک به سمت تجریش حرکت میکند و راستایی جنوبی – شمالی دارد. ایستگاه تجریش از خط ۱ در نزدیکی محله باغ فردوس تهران است.
همچنین سه خط از اتوبوس تندور نیز از خیابانهای این محله گذر میکنند. خط راه آهن – تجریش، خط پایانه افشار – پایانه لاله و خط پایانه افشار – ترمینال جنوب این سه خط اتوبوس تندرو است.
خط راه آهن – تجریش راستایی شمالی – جنوبی دارد و ایستگاه محمودیه، همایونی، پسیان، باغ فردوس و کاظمی از این حط در محله باغ فردوس است.
دو خط دیگر اشاره شده به طور مشخص، غیر از پایانه افشار ایستگاهی در این محله ندارند ولی با استفاده از آنها به راحتی میتوانید دسترسی مناسبی به دیگر محلات و مناطق تهران داشته باشد.
مراکز آموزشی این محله
دبستان شهید دربندی به آدرس تجریش – خیابان دربندی – خیابان دکتر حسابی
دبیرستان پروفسور حسابی به آدرس تجریش – خیابان دربندی – چهارراه دکتر حسابی – خیابان حسابی
مدرسه دبستان بعثت به آدرس خیابان شریعتی – نرسیده به پل صدر -خیابان الهیه – روبروی دادسرای شمیران
دبیرستان امام موسی صدر به آدرس خیابان ولیعصر – چهارراه پسیان – خیابان توتونچی
هنرستان کمال الملک به آدرس خیابان ولیعصر- نرسیده به میدان تجریش – نبش کوچه کاشانی
دبیرستان جلال آل احمد به آدرس میدان تجریش – خیابان شهید دربندی – خیابان تختی
مهدکودک و آمادگی گل مریم به آدرس خیابان رضائی – کوچه دادخواه
مهدکودک و آمادگی نیکسان به آدرس خیابان ولیعصر – خیابان نصیبی – تختی دوم
مهدکودک موعود به آدرس خیابان آقابزرگی
مراکز فرهنگی محله باغ فردوس
باغ موزه هنر ایرانی به آدرس خیابان مقصود بیک – چهارراه حسابی
کانون فرهنگی فرشته به آدرس خیابان ولیعصر – بالاتر از پارک وی – خیابان شهید فیاضی
کتابخانه باهنر به آدرس خیابان ولیعصر
مرکزاسناد تخصصی فنی و مهندسی به آدرس خیابان ولیعصر – جنب پمپ بنزین
کتابخانه مسجد فرشته به آدرس خیابان ولیعصر – بالاتر از پارک وی – خیابان شهید فیاضی
سینما فردوس به آدرس خیابان ولیعصر – باغ فردوس
موزه دکتر حسابی تجریش به آدرس خیابان حسابی
موزه سینمای ایران به آدرس خیابان ولیعصر- باغ فردوس – کوچه دلبر
موزه باغ هنر ایرانی به آدرس خیابان ولیعصر – خیابان تختی
مراکز مذهبی محله باغ فردوس
این محله دو مسجد دارد. مسجد فرشته واقع در خیابان ولیعصر خیابان شهید فیاضی و مسجد قائم واقع در پایینتر از میدان تجریش خیابان شهید دربندی این دو مسجد هستند.
بیمارستانها و مراکز درمانی محله باغ فردوس
خانه سلامت باغ فردوس به آدرس خیابان ولیعصر – باغ فردوس – خیابان توتونچی – خیابان طوبی – ساختمان فضای سبز شهرداری ناحیه۷
کلینیک دندانپزشکی مروارید به آدرس خیابان ولیعصر
درمانگاه فرشته به آدرس خیابان ولیعصر – بالاتر از پارک وی – خیابان شهید فیاضی
توانبخشی جسمی حرکتی دختران ملائک به آدرس خیابان حسن اکبری – کوچه هاله
نرگس به آدرس خیابان ولیعصر – جنب رستوران لوکس طلایی – کوچه سمینار قرنی بن نصیر
بازار مسکن تهران
محله باغ فردوس محلهای با شبهایی زیبا
مرتضی ریاضی
اسفند ۱, ۱۳۹۸مطالعه: 7 دقیقه
محله باغ فردوس در منطقه ۱ شهر تهران و شمال شهر قرار دارد. محلهای که راستایی شمالی – جنوبی دارد و اسم خود را از بنای عمارت باغ فردوس […]
محله باغ فردوس
محله باغ فردوس در منطقه ۱ شهر تهران و شمال شهر قرار دارد. محلهای که راستایی شمالی – جنوبی دارد و اسم خود را از بنای عمارت باغ فردوس وام گرفته است. بعد از عمارت باغ فردوس مهمترین بخش این محله میدان تجریش است. میدان تجریش در ضلع شمال شرقی محله قرار دارد. این محله شبهای بسیار زیبایی دارد. این زیبایی باعث شده تا حال و هوای خوبی به افراد ساکن در این محله و همچنین افرادی که گذرشان به محله باغ فردوس تهران میافتد، انتقال داده شود. حس و حال زندگی، پیشرفت و امید به آینده.
با توجه به شلوغی و پر رفت و آمد بودن این محله، تعداد وسایل حمل و نقل عمومی بسیار مناسب است. از اتوبوسهای تندرو گرفته تا خط مترو که باعث سهولت دسترسی به این محله و محلات اطراف باغ فردوس تهران میشوند.
به نسبت شرکتهای خصوصی زیادی محل کار خود را در این محله انتخاب کردهاند ولی درصد بافت مسکونی بر دیگر کاربریها به نسبت بیشتر است. در این متن موارد زیر به طور مفصل توضیح داده شده است:
توضیحی در مورد پیدایش محله باغ فردوس تهران
تاریخچه محله باغ فردوس
موقعیت این محله
بافت مسکونی این محله
دسترسیهای محله باغ فردوس
مراکز آموزشی و مذهبی این محله
قیمت خانه در این محله
محله باغ فردوس
پیدایش محله باغ فردوس
در مورد پیدایش دقیق این محله به طور دقیق نمیتوان نظر داد ولی موضوعی که بیشتر مورد تایید تاریخ نگاران است این محدوده در زمان پادشاهان قاجار و یا کمی قبل از آن شکل گرفته است. دلیل پیدایش محله باغ فردوس تهران همانند دیگر مناطق شمالی شهر، خوبی آب و هوا و زمینهای کشاورزی مناسب و حاصلخیز بوده است.
در نتیجه خانههای این محله در زمان قاجار و بعد از آن ساخته شد و بعد از گسترش شهر تهران و وصل شدن هسته مرکزی شهر به شمال شهر مهاجرت یه این محله بیشتر و بیشتر شد. البته در دههای گذشته به علت سود زیاد در مشارکت و ساخت و همچنین برج باغ سازی در این محله، خانههای دو طبقه و باغ گونه کمتری در این محله پیدا میشوند.
این محله در کجای تهران قرار دارد؟
محله باغ فردوس در شمال شهر تهران و در منطقه ۱ شهرداری قرار دارد. این محله از شمال با محله زعفرانیه، از غرب با محله زعفرانیه و محمودیه، از جنوب با محله امانیه و از شرق با محله تجریش همسایه است.
این محدوده از شمال به خیابان ولیعصر، از شرق به خیابان دربندی، از جنوب به بزرگراه مدرس و از غرب به خیابان ولیعصر محدود میشود.
محله باغ فردوس
در همین رابطه بخوانید:
محله ساعی پر از ادارات خصوصی
بافت محله باغ فردوس در شمال تهران
بافت این محله متراکم است. به دلیل کاربری اداری و تجاری جمعیت در طول روز این محله بالا است. همانگونه که در بالا اشاره شد خانهها و باغخانههای زیادی در سالهای بسیار دور در این محله ساخته شده است. که در دهه ۴۰ و ۵۰ ساکنین قدیمی شروع به ساخت مجدد خانههای خود کردند.
اما در دهه ۷۰ و ۸۰ به علت سود زیاد در مشارکت ساخت و ساز و همچنین نیاز منطقه به واحدهای جدید برای سکونت، تعداد زیادی از صاحبانخانهها ترجیح دادند زمینهای خود را به صورت مشارکتی بسازند.
میتوان گفت در حال حاضر بیشتر این محله دارای بافت نوساز ست. در این محله برج باغهای زیادی ساخته شده و میتوان گفت یکی از گرانترین محلات شهر تهران همین باغ فروس است در منطقه ۱ است.
طبق گفته سایت شهرداری تهران این محله ۱۷٫۳۲۴ نفر جمعیت دارد. تعداد خانوار در این محله ۵٫۷۴۳ است. که از تعداد جمعیت گفته شده ۱۶٫۲۷۷ نفر باسواد هستند.
منطقه 1 شهر تهران
دسترسیهای محله باغ فردوس تهران
چهار شریان اصلی شمالی – جنوبی در این محله قرار دارد. خیابان ولیعصر، خیابان شهید دربندی، خیابان تختی و خیابان نلسون ماندلا این چهار شریان اصلی هستند. برگراه مدرس و خیابان شهید فیاضی از شریانهای شرقی – غربی این محله هستند.
در بالا اشاره شد که دسترسی این محله مناسب است. یک خط از مترو شهر تهران از نزدیکی این محله میگذرد. خط ۱ این خط مترو است. خط ۱ مترو تهران از کهریزک به سمت تجریش حرکت میکند و راستایی جنوبی – شمالی دارد. ایستگاه تجریش از خط ۱ در نزدیکی محله باغ فردوس تهران است.
همچنین سه خط از اتوبوس تندور نیز از خیابانهای این محله گذر میکنند. خط راه آهن – تجریش، خط پایانه افشار – پایانه لاله و خط پایانه افشار – ترمینال جنوب این سه خط اتوبوس تندرو است.
خط راه آهن – تجریش راستایی شمالی – جنوبی دارد و ایستگاه محمودیه، همایونی، پسیان، باغ فردوس و کاظمی از این حط در محله باغ فردوس است.
دو خط دیگر اشاره شده به طور مشخص، غیر از پایانه افشار ایستگاهی در این محله ندارند ولی با استفاده از آنها به راحتی میتوانید دسترسی مناسبی به دیگر محلات و مناطق تهران داشته باشد.
منطقه 1 شهر تهران
در همین رابطه بخوانید:
محله انقلاب گذر دانشجویان و کتابفروشیها
مراکز آموزشی این محله
دبستان شهید دربندی به آدرس تجریش – خیابان دربندی – خیابان دکتر حسابی
دبیرستان پروفسور حسابی به آدرس تجریش – خیابان دربندی – چهارراه دکتر حسابی – خیابان حسابی
مدرسه دبستان بعثت به آدرس خیابان شریعتی – نرسیده به پل صدر -خیابان الهیه – روبروی دادسرای شمیران
دبیرستان امام موسی صدر به آدرس خیابان ولیعصر – چهارراه پسیان – خیابان توتونچی
هنرستان کمال الملک به آدرس خیابان ولیعصر- نرسیده به میدان تجریش – نبش کوچه کاشانی
دبیرستان جلال آل احمد به آدرس میدان تجریش – خیابان شهید دربندی – خیابان تختی
مهدکودک و آمادگی گل مریم به آدرس خیابان رضائی – کوچه دادخواه
مهدکودک و آمادگی نیکسان به آدرس خیابان ولیعصر – خیابان نصیبی – تختی دوم
مهدکودک موعود به آدرس خیابان آقابزرگی
مراکز فرهنگی محله باغ فردوس
باغ موزه هنر ایرانی به آدرس خیابان مقصود بیک – چهارراه حسابی
کانون فرهنگی فرشته به آدرس خیابان ولیعصر – بالاتر از پارک وی – خیابان شهید فیاضی
کتابخانه باهنر به آدرس خیابان ولیعصر
مرکزاسناد تخصصی فنی و مهندسی به آدرس خیابان ولیعصر – جنب پمپ بنزین
کتابخانه مسجد فرشته به آدرس خیابان ولیعصر – بالاتر از پارک وی – خیابان شهید فیاضی
سینما فردوس به آدرس خیابان ولیعصر – باغ فردوس
موزه دکتر حسابی تجریش به آدرس خیابان حسابی
موزه سینمای ایران به آدرس خیابان ولیعصر- باغ فردوس – کوچه دلبر
موزه باغ هنر ایرانی به آدرس خیابان ولیعصر – خیابان تختی
منطقه 1 شهر تهران
مراکز مذهبی محله باغ فردوس
این محله دو مسجد دارد. مسجد فرشته واقع در خیابان ولیعصر خیابان شهید فیاضی و مسجد قائم واقع در پایینتر از میدان تجریش خیابان شهید دربندی این دو مسجد هستند.
بیمارستانها و مراکز درمانی محله باغ فردوس
خانه سلامت باغ فردوس به آدرس خیابان ولیعصر – باغ فردوس – خیابان توتونچی – خیابان طوبی – ساختمان فضای سبز شهرداری ناحیه۷
کلینیک دندانپزشکی مروارید به آدرس خیابان ولیعصر
درمانگاه فرشته به آدرس خیابان ولیعصر – بالاتر از پارک وی – خیابان شهید فیاضی
توانبخشی جسمی حرکتی دختران ملائک به آدرس خیابان حسن اکبری – کوچه هاله
نرگس به آدرس خیابان ولیعصر – جنب رستوران لوکس طلایی – کوچه سمینار قرنی بن نصیر
میدان تجریش
در همین رابطه بخوانید:
محله ولیعصر خیابان مشجر پایتخت
توضیحات تکمیلی این محله
یکی از مهمترین بخشهای این محله عمارت باغ فردوس است. عمارتی که روزانه افراد زیادی به این ساختمان مراجعه میکنند. عمارت باغ فردوس به احتمال بسیار زیاد در زمان محمد شاه قاجار ساخته شده است. عمارت باغ فردوس در سال ۱۳۸۱ به عنوان موزه سینما به بهرهبرداری رسید.
پایانه اتوبوسرانی افشار و پایانه اتوبسرانی میدان تجریش نیز در جنوب و شمال محله باغ فردوس در منطقه ۱ شهر تهران قرار دارند. پاساژها و مغازههای تجاری زیادی بر خیابان ولیعصر قرار دارد و مردم محله میتوانند به راحتی مایحتاج خود را خریداری کنند.
گفتنی است این محله در محدوده طرح ترافیک و کاهش آلودگی قرار ندارد. در نتیجه به راحتی میتوانید ماشین شخصی خود را به محله باغ فردوس برده و کارهای روزانه خود را انجام دهید.
قیمت خانه در منطقه ۱ تهران و محله باغ فردوس (بهمن ۹۸)
میانگین قیمت در بهمن ماه سال ۹۸ در منطقه ۱ تهران ۲۷ میلیون و ۳۵۰ هزار تومان است. در محله باغ فردوس قیمت هر متر خانه ۲۹ میلیون و ۵۳۱ هزار تومان است. با بررسی این محله با سایر محلات دیگر منطقه ۱ این محله بین یکی از محلات گران قیمت منطقه ۱ شهر تهران قرار دارد.
نزدیکی این محله به مراکز اداری، تجاری و خرید و دسترسی حمل و نقل مناسب باعث شده افراد زیادی منطقه ۱ را برای زندگی انتخاب کنند. البته همانگونه که مشخص است قیمت محله باغ فردوس بسیار بالا است.
تجریش
تجریش نام شهری در شمال کلانشهر تهران و مرکز شهرستان شمیرانات در استان تهران است. میدان تجریش که نقطهی پایانی خیابان ولیعصر است، یکی از مکانهای تجاری و شلوغ تهران بهشمار میرود. بازار تجریش، تکیه بزرگ تجریش و امامزاده صالح از نقاط دیدنی محلهی تجریشاند.
گویش بومی تجریش
زبان منطقه قصران آورده است که باید به دو بخش باید تقسیم شود . زبان بومیان شمال و شمال شرق منطقه بخش درونی
قصران نزدیکی بسیار زیادی به زبان مازندرانی دارد. گویش منطقه جنوبی از اوشان در مرکز تا جیرود و تجریش در جنوب
شمیران گونه ای فارسی-مازندرانی است و ویژگی های زبانهای کاسپین را دارد (زبانهای کاسپین جزو دسته زبانهای ایرانی شمالغربیاند، که در شمال ایران و جنوب شرق جمهوری آذربایجان بدانان تکلم میشود و به سه گروه کلی گیلکی، طبری (مازندرانی) و تالشی تقسیم شدهاند. هنوز هیچیک از این زبانها زبان رسمی نیستند. باید توجه کرد که نه تنها بین گیلکی و مازندرانی تفاوتهای زیادی وجود دارد بلکه هر یک از این دو گونه زبانی دارای لهجههای فراوانند.)
در سال های دور آن دسته از بومیان تهران که در محدوده ونک و شمیران سکونت داشتند بدلیل مجاورت با استان مازندران لهجه مازندرانی داشتند .
والنتین ژوکوفسکی خاورشناس و زبان شناس روس اواخر قرن ۱۹ میلادی در سفری که به ایران داشت در حوالی شمیران با گویش تجریشی آشنا شده و در آثارش به این گویش اشاره میکند؛ گویشی که شباهت بسیاری با گویش مازندرانی دارد .تا امروز در محدودههایی از جمله سرآسیاب دولاب، شاه عبدالعظیم و... هنوز هم افرادی با لهجه شمرانی صحبت کنند؛ لهجهای که ملایم شده گویش مازنی است.
خطوط حمل و نقل عمومی
مترو ؛
اولین ایستگاه خط یک متروی تهران (تجریش - کهریزک) با نام تجریش در میدان قدس واقع شده است .
اتوبوسرانی؛
از قدیم خطوط اتوبوسرانی مختلفی از دو میدان اصلی یعنی میدان قدس و پل تجریش به مناطق مختلف سرویس رسانی داشته و دارند که به تفکیک خطوط اتوبوسرانی منتهی به این میادین خطوط ذیل میباشد:
"پایانه تجریش": این محل پیش از این معروف به پل تجریش بود و خطوط مختلفی به مقاصد میدان امام خمینی ، میدان هفت تیر ، میدان آرژانتین ، متروی شهید حقانی ، میدان دربند ، جمالزاده(میدان انقلاب) ، متروی نواب ، پایانه آزادی ، میدان صنعت دایر بود که همگی آنها منحل شده اند و خطوط باقی مانده عبارتند از :
خط ۱۰۷ میدان راه آهن به پایانه تجریش در مسیر خیابان ولیعصر(عج) از منیریه ، سه راه جمهوری ، چهارراه ولیعصر ،
میدان ولیعصر ، پارک ساعی ، میدان ونک ، پارک ملت ، پل پارک وی ، باغ فردوس
خط ۲۱۸ درکه به پایانه تجریش در مسیر خیابان درکه ، بلوار رشید الدین فضل الله ، خیابان مقدس اردبیلی ، خیابان ولیعصر
خط ۲۱۹ میدان جماران به پایانه تجریش در مسیر خیابان جماران، خیابان باهنر (نیاوران)، میدان قدس، خیابان شهرداری و
میدان تجریش
خط ۲۲۰ میدان ازگل به پایانه تجریش در مسیر خیابان ازگل، بلوار نیروی زمینی، مینی سیتی، بلوار ارتش، خیابان موحد دانش
(اقدسیه)، خیابان پاسداران، خیابان لواسانی (فرمانیه)، خیابان باهنر (نیاوران)، میدان قدس، خیابان شهرداری و میدان تجریش
خط ۲۲۵ پایانه شهید دستواره به پایانه تجریش در مسیر نوبنیاد، خیابان پاسداران، میدان اختیاریه، خیابان شهید کلاهدوز
(دولت)، خیابان شریعتی، میدان قدس، خیابان شهرداری و میدان تجریش
خط ۲۹۸ شهرک قائم به پایانه تجریش در مسیر خیابانهای شهرک قائم، بلوار ارتش، بلوار اوشان، دارآباد، خیابان پورابتهاج
(دارآباد)، خیابان باهنر (نیاوران)، میدان قدس، خیابان شهرداری و میدان تجریش
"میدان قدس" : این محل پیش از این دارای خطوطی به مقاصد میدان امام خمینی ، میدان هفت تیر ، پایانه شهید قندی (سید
خندان) ، میدان اختیاریه بود هم اکنون خطوط ذیل در این میدان دایر است :
خط ۳۰۳ میدان قدس به پیچ شمیران در مسیر خیابان شریعتی، پل صدر، خیابان شریعتی، پل سیدخندان، سهروردی، خیابان
مطهری و ملک و خیابان شریعتی تا پیچ شمیران
خط ۳۸۷ میدان قدس به میدان رسالت در مسیر خیابان شریعتی، پل صدر، بزرگراه صدر، بزرگراه بابایی، بزرگراه امام علی،
لویزان، شمسآباد، بزرگراههای امام علی و رسالت
خیابانها و اماکن پیرامون
در گذشته به میدان قدس کنونی، میدان تجریش گفته میشد و به میدان تجریش کنونی، سرپل تجریش گفته میشد که با نامگذاریهای جدید خیابانها در بعد انقلاب دچار تغییر شد.
خیابانها و کوچههایی که به میدان تجریش(پل تجریش) میپیوندند به ترتیب پادساعتگرد عبارتند از خیابان شهرداری، فناخسرو
(خیابان ثبت)، غلام جعفری (جعفرآباد)، جلالوند (ارم)، ملکی (سعدآباد)، ولیعصر، دربندی (مقصودبیک). خیابان شهرداری
بین میدان تجریش (سرپل تجریش) و میدان قدس (میدان تجریش) قرار دارد و گوگل کوچهای است که به امامزاده صالح ختم
میشود. خیابانهای بوعلی، صاحبی، آشتیانی منفرد و حکمت از جمله خیابانهایی هستند که دارای استاندارد خیابان سازی نیستند
و نیز این خیابانها جزء مناطق قدیمی و فرسودهی تجریش قرار دارند.
َ اماکن مهم پیرامون میدان تجریش:
امامزاده صالح
شهرداری منطقه ۱ تهران (شمیران)
تکیه تجریش
بازار تجریش
کاخ موزه سعدآباد
بیمارستان شهدای تجریش
ایستگاه متروی تجریش
اداره پست تجریش
اداره برق تجریش
بنیاد شهید شمیرانات
سازمان تأمین اجتماعی شمیران
مرکز خرید قائم
مرکز خرید تندیس
مرکز خرید البرز
مرکز خرید میری
مرکز خرید بعثت
مرکز خرید ارگ تجاری
امامزاده قاسم
پیشینه
هزار سال پیش تجریش، طجرشت خوانده میشد. یکی از روستاهای [[شهرری]]چنانکه راوندی مورخ تاریخ در شرح سلطنت طغرل سلجوقی آوردهاست:
آنگاه سلطان از تبریز به سوی ری رفت تا زفاف به دار الملک باشد. اندک مایه رنج بر وی مستولی شد، به قصران بیرونی، به در ری به دیه طجرشت (تجریش) از جهت خنکی هوا نزول فرمود، چه حرارت هوا بهغایت بود (به سال ۴۵۵ ق).
جالب اینجاست که طغرل در همان تجریش وفات یافت و جنازهاش برای دفن به شهرری منتقل شد. البته مقبرهی متبرکهی صالح ابن موسی کاظم، برادر امام هشتم شیعیان نیز دلیل دیگری بر قدمت این منطقه میباشد. زمانی که او خبر ولیعهدی برادرش را میشنود از عراق راهی ایران میشود. گویا شخصی به نام حسن بهبهانی در پل کرخ که همان کرج امروزیست در تعقیب امامزاده بود که او را در باغ گلشن قریهی تجریش در کنار همان درخت چنار کهنسال به شهادت میرساند. اهالی این منطقه به احترام انتصاب وی به ائمه، برای وی گنبد و بارگاه میسازند. دربارهی مناطق دیگر شمیران اطلاعاتی از گذشتهی دورتر وجود دارد. اما هنوز دربارهی تجریش اطلاعات بیشتری نیست.
جغرافیا
تجریش در دامنهی رشته کوه البرز است و میدان تجریش در ارتفاع ۱۶۰۰ متری از سطح دریا قرار دارد.
آب و هوای تجریش معتدل و متمایل به سرد است. بیشینهی دمای آن در تابستانها ۳۶ درجه و کمینهی آن در زمستانها °۲۰- درجه است.
در شهر تجریش قناتهای متعددی وجود داشتهاست و برخی از آنها هنوز هم آبدهی دارند. از جمله قنات امامزاده صالح
(مظهر آن در صحن امامزاده)، قنات محمدیه، قنات مقصودبک در کنار رود دربند، قنات سرپل تجریش و قنات کهریزک که
مظهر آن در تکیهی پایین تجریش بودهاست.
جمعیت
جمعیت شهر تجریش در ۱۳۳۵ شمسی، ۲۶٬۵۲۵ تن و در سرشماری ۱۳۶۵ شمسی حدود ۴۰٬۰۰۰ تن بود. در سرشماری ۱۳۷۵ شمسی، به علت متصل بودن تجریش به شهر تهران و قرارگرفتن در محدوده تهران بزرگ، جمعیت آن همراه با جمعیت تهران ذکر شد.
مکانهای دیدنی
بوستان های محله تجریش تهران: بوستان ارزو و بوستان جبهه -مجتمع های تجاری منطقه تجریش: مرکز خرید البرز، مجتمع
تجاری میری، مجتمع تجاری قائم، مرکز خرید تندیس، بازار تجریش اماکن تاریخی و موزه های محله تجریش: موزه موسیقی،
امام زاده صالح مهم ترین نشان محله تجریش است. در گذشته درخت چناری در کنار این امام زاده وجود داشته است که بسیار کهن سال و دیدنی بوده است به شکلی که حتی گردشگران خارجی در مورد آن مطالبی نوشته اند و به عنوان یکی از عجایب نام برده اند اما امروزه با گسترش شهر دیگر تقریبا چیزی از آن باقی نمانده است.
جماران
جماران نام محله و دهکدهای در شمال شهر تهران است. جماران از توابع شمیرانات است و جزئی از منطقه ۱ شهرداری تهران به حساب میآید. دهکده جماران در غرب به منظریه، از جنوب به دزاشیب و کامرانیه، از شمال به حصارک و از غرب به امامزاده قاسم (شمیرانات) منتهی میشود. خاندان امام جمارانی از معروفترین شخصیتهای تاریخی جماران میباشند که در میان آنها سیدمهدی امام جمارانی به دلیل سابقه او در جمهوری اسلامی مشهورتر است.
جماران همچنین منطقهای خوش آب و هواست که سید روحالله خمینی در دوران بیماری در آنجا زندگی کرد. این منطقه در دامنه رشته کوه البرز واقع شده و بهطور متوسط ۱۷۰۰ متر از سطح دریا ارتفاع دارد.
پیشینه
صورت قدیمتر نام جماران، جاموران بودهاست.
دربارهٔ نام جماران برخی گفتهاند که جُمهران ری، کهامامزاده ادریس در آن مدفون بودهاست، همان جماران امروزی است. همچنین بهاعتقاد اهالی، چون در کوههای این محل از قدیم مار فراوان بوده و همواره مارگیران برای گرفتن مار به این ده میآمدند، اسم آن مخفف «جمع ماران» بودهاست. عدهای نیز معتقدند که جَمَر و کمر به معنی سنگ بزرگ است و چون از این مکان سنگهای بزرگ به دست میآمدهاست، آنجا را جمران، یعنی محل بهدست آمدن جمر نامیدهاند.
هنگامی که مسلمانان ری را تصرف کردند برای زیر نظر داشتن مقاومت محلی، لشکریان خود را در چند پایگاه مستقر کردند.
این پایگاهها در جماران، دهکده اندرمان، فیروز و رام (فیروزکوه کنونی، در راه ری به کومش) و جایی به نام شیروان (احتمالاً همان شمیران) قرار داشتند. پس از تصرف ری توسط عربها، گروهی از مردم شهر به کوهها و آبادیهای پیرامون رفتهبودند و گروههای مقاومت تشکیل داده قصد بازپسگیری شهر را داشتند که این پایگاههای چهارگانه از این امر جلوگیری کرد.
خطوط حمل و نقل عمومی
این محله فاقد خط مترو میباشد. تنها خط اتوبوسرانی منتهی به این محل عبارت است از:
خط ۲۱۹ میدان جماران به پایانه تجریش در مسیر خیابان جماران، خیابان باهنر (نیاوران)، میدان قدس، خیابان شهرداری و میدان تجریش.
این محله از شمال به حصارک، از جنوب به دزاشیب، از شرق به نیاوران و منظریه و از غرب به نخجوان محدود میشود.
دسترسی به این محله از طریق خیابان باهنر، خیابان شریعتی و بزرگراه صدر امکانپذیر است. نزدیکترین ایستگاه مترو به این منطقه ایستگاه تجریش در خط یک مترو تهران میباشد، ضمن اینکه حملونقل عمومی در این محله به وسیله اتوبوس و تاکسی میسر است.
چیذر
چیذَر نام محله و دهکدهای در شمیران واقع در شمال شهر تهران است. این محله که در شهرستان شمیرانات و منطقه ۱ شهرداری تهران قرار دارد، از شمال به خیابان فرمانیه و بلوار اندرزگو، از شرق به خیابان کامرانیه جنوبی، از جنوب به بزرگراه صدر و از غرب به قیطریه محدود میشود. چیذر بیشتر بهخاطر امامزاده علیاکبر شناخته شدهاست. این محله پیش از این یک روستا بوده که بهتدریج با گسترش شهر تهران به پایتخت ضمیمه شدهاست.
با توسعه روزافزون شهر و رشد آمار ساخت و ساز به ویژه در منطقه یک، چهره چیذر نیز به کلی تغییر کرده و عمدتاً به جای خانهها و خانهباغهای یک و دو طبقه، آپارتمانهای چند طبقه در تمام معابر اغلب باریک این محله سر برآورده و طبیعی است که جمعیت پذیری محله را افزودهاست. به این ترتیب عده ای از خارج از محله چیذر اکنون در این نقطه سکونت پیدا کردهاند و مثل اغلب محلهها بافت بومی دستخوش تغییرات اساسی شدهاست. بخشی کوچکی از محله چیذر با توجه به معابر کم عرض و بافت قدیمی جزء مناطق بومی همچنان هستند اما عمده پهنه این محله به کلی نوسازی شده و معابر پهن شده و بافت جدید و ساختمانهای لوکس جایگزین شدهاست.
محدوده محله چیذر
چیذر از سمت شمال به خیابان فرمانیه غربی (لواسانی) و از سمت جنوب به اتوبان صدر - بلوار قیطریه و م پیروز و از سمت شرق به خیابان کامرانیه جنوبی (پاشاظهری) و از سمت غرب به خیابان براتی - نعمتی و لاله محدود میشود چیذر در میان محلههای قیطریه، دزاشیب، اختیاریه، فرمانیه و کامرانیه واقع شدهاست و از جنوب به بزرگراه صدر محدود میشود. محله چیذر از بدو شکلگیری به شکل مثلث بودهاست این محله در خاور قیطریه و سه کیلومتری تجریش واقع شدهاست. املاک این محله از سوی خاور به قیطریه، از شمال به املاک جماران، از باختر به املاک رستمآباد و از جنوب به زمینهای دروس محدود میشد.
تاریخچه چیذر
محله چیذر از سابقه تاریخی و مذهبی طولانی برخوردار است و دلیل آن وجود امامزاده علی اکبر با مساحت دو هزار متر مربع عرصه وعیان در قلب این محله است، این امامزاده نقش اصلی در شاخص شدن چیذر ایفا کردهاست. در قدیم سراسر این محدوده خردهمالک بوده و دو کوچه معروف این محله به نامهای کوچه تکیه و کوچه امامزاده بوده و هستند.
محله چیذر که آن را چیزر و بر روی سنگ قبرهای کهنه و قدیمی شیزر نوشتهاند و این امر نشان میدهد که در زمانهای قبل از اسلام در تپه باستانی چیذر آتشکدههایی متعلق به زرتشتیان وجود داشتهاست.
هوای چیذر خیلی خنک نیست. شبباد این محل باد توچال و روزباد آن باد ورامین است و باد شهریار در صورتی که شدتی داشته باشد بر این آبادی میوزد.
پیشه مردم چیذر کشاورزی (به دلیل حاصلخیز بودن منطقه) و گلهداری و کارگری کارخانه ضرابخانه و قورخانه سلطنتآباد و کسب و دکانداری بودهاست. از سال 1320جمعی از طلیفه بزرگ سیاوشی که از مهاجران گرجی بودند در چیذر سکونت گزیدند.
از باغهای معروف این محله باغ شعاعالسلطنه است که سه دانگ آن از آن صارمالدوله بودهاست. این باغ استخر قابل توجهی نیز داشتهاست.
از رویدادهای ثبت شده مربوط به چیذر این است که مستشارالدوله پس از تشکیل کابینه تازه سپهسالار، روزی به تجریش رفته و ولوله عظیمی در آنجا دیده که ارمنیهای یپرمخان به راه انداخته بودند و پس از دستگیری حاجی مجدالدوله در دزاشیب مینویسد: «دسته دیگر از اجامر نظمیه در چیزر به خانه ظهیرالاسلام ریخته، پس از تیراندازیهای فراوان، او را مغلولاً به نظمیه بردهاند و درصدد بودهاند تا دامنه شب جمع دیگری را همینطور اسیر و محبوس سازند».
امامزاده علی اکبر
امامزاده علی اکبر امامزادهای است مدفون در چیذَر (یکی از محلات منطقه ۱ شهر تهران) است.
این امامزاده فاقد شجرهنامه مشخص و قابل اعتماد میباشد اما شجره او را منتسب به سجاد، امام چهارم شیعیان میدانند. بعضی از افراد قدمت امامزاده را مربوط به ۹۰۰ سال قبل میدانند و بعضی دیگر آن را مقارن با ورود عبدالعظیم به شهرری میشمارند.
هرچند که مکان امامزاده علی اکبر، قبل از انقلاب اسلامی صرفاً یک گورستان محلی برای دفن اموات بوده و کمتر زیارت از امامزاده مورد استقبال قرار میگرفتهاست اما پس از انقلاب، با آوردن پیکر شهدای جنگ ایران و عراق که در میان آنها، شهدایی با پسوند «چیذری» هم زیاد به چشم میخورد و نیز با تشکیل هیئت رزمندگان شمیرانات و حضور محمود کریمی، از مداحان اهل بیت در اعیاد و عزاداریها و گهگاه در شبهای جمعه گلزار شهدای امامزاده علی اکبر به محلی برای برگزاری جلسات سخنرانی و عزاداری و به تعبیر بهتر به یک پایگاه مذهبی در شمال شهر تهران تبدیل شدهاست.
شهید مصطفی احمدی روشن و شهید مسعود علیمحمدی نیز در کنار این امامزاده مدفون شدهاند.
شجرهنامه
بعضی منابع شجره علی اکبر را منتسب به سجاد امام چهارم شیعیان میدانند، در حالیکه افراد محلی بر این عقیدهاند که این امامزاده فاقد شجرهنامه مشخص و قابل اعتماد میباشد و امامزاده اسماعیل (چیذر) را از این حیث معتبرتر میدانند.
از محلات منطقه یک شهرداری که در قسمت شمال تهران واقع گردیده است در اثر توسعه شهرسازی و تغییر مالکیت مساکن و تبدیل خانه ها وخانه باغها و مبدل شدن اینها به آپارتمانها شیک ومدرن افراد زیادی را به سمت خود کشانده است .
از معروفترین کوچه های محله چیذر از گذشته تا به امروز، کوچه تکیه و کوچه امامزاده را میتوان نام برد. آب و هوای منطقه چیذر تنظیم شده با بادی که در روزها ازسمت ورامین می آید و شبها نسیمی که از ارتفاعات توچال شروع به وزیدن میکند باعث کمی بهتر شدن هوای منطقه میشود چون جز مناطق لاکچری و شمالی تهران محسوب میشود خرید خانه یا اجاره خانه همچنین اجاره خانه یا خرید خانه در محله چیذر در سطح بالایی ازقیمت می باشد.
خیابانها
خیابان هاشمی علیا
خیابان خراسانی
خیابان بهمن پور
خیابان چیذری
میدان ندا (تمامی خیابانهای منشعب از آن)
خیابان صالحی
خیابان سلیمانی شرقی
خیابان صادقی
خیابان تواضعی
خیابان سلیمی جنوبی
خیابان عباسی
خیابان محمودیان
خیابان پارس
خیابان وطن پور
اماکن چیذر
اماکن قدیم
امامزاده علیاکبر (چیذر)
امامزاده اسماعیل بن زکریا
باغ و عمارت فرخخان امینالدوله
مسجد (یک در)، تکیه (یک در)، گرمابه (۷ در)
دکان (هفت در)
کوره آجرپزی
اماکن امروزی
ورزشگاه عقیلی چیذر
مجتمع ورزشی ایرانیان
درمانگاه شبانهروزی ندا
فروشگاه شهروند چیذر
خطوط حمل و نقل عمومی
در گذشته از میدان امامزاده علیاکبر خط اتوبوس چیذر - قلهک دایر بود و خط اتوبوس میدان قدس (تجریش) - میدان اختیاریه
از این محله عبور مینمود. در حال حاضر خطی از داخل محله موجود نمیباشد لیکن خطوط اتوبوسرانی عبوری از ضلع جنوبی و شمالی این محله به صورت ذیل مسافران را جابجا مینمایند:
خط ۱۰۶ پایانه لاله به پایانه شهید افشار (پارک وی) در مسیر بلوار ارتش، بزرگراههای امام علی، شهید بابایی، ایستگاه متروی نوبنیاد، برزگراه صدر، پل صدر و کامرانیه، ( چیذر )، ادامه بزرگراه صدر، بزرگراه مدرس
خط ۲۱۷ شهرک صدف به بلوار صبا (متروی قیطریه) در مسیر شهرک صدف و نفت، مینی سیتی، بلوار ارتش، نارنجستان هفتم، خیابان لواسانی (فرمانیه)، بلوار شهید اندرزگو، ( چیذر )، ادامه بلوار اندرزگو، قیطریه و بلوار صبا
حصار بوعلی
حصار بوعلی نام محله و دهکدهای در شمال شهر تهران و منطقه شميران است كه در ناحيه یک از منطقه ۱ شهرداری تهران قرار دارد.
از زمان آقامحمدخان قاجار که تهران پایتخت شد، در منطقه کوهستانی شمیران، قریه حصار بوعلی در کنار دیگر قراء چون کن ،تجریش، قلهک، دزاشیب، نیاوران، رستم آباد کاشانک، دارآباد، ازگل، اراج، سوهانک، دربند، جمال آباد، امامزاده قاسم درکه، اوین، جماران، حصارک، چیذر و... یکی از ییلاقات خوش آب و هوای تهران محسوب میشد.
بعد از ساختمان قصر سلطنتی صاحبقرانیه، حصار بوعلی به دلیل نزدیکی به این کاخ از موقعیت ویژهای برخوردار شد، زیرا تعدادی از کارکنان کاخ در واحدهای مختلف جهت اداره امور داخلی قصر از بین ساکنان بومی این قریه انتخاب میشدند. رسم دیرینه شاهان قاجار از ناصرالدین شاه تا احمدشاه چنین بود که بهار و تابستان در کاخ صاحبقرانیه و پاییز و زمستان در کاخ گلستان و قصر فیروزه (دوشان تپه) اقامت میکردند.
عدهای از جوانان آن روز حصار بوعلی مجاز بودند قهوه خانه سیاری در زمان استقرار شاه در جلو محوطه بیرونی این دو کاخ (فیروزه- صاحبقرانیه) برپا کنند که کل نگهبانان و کارکنان کاخ و اعضای تشریفات اسکورت شاه جهت صبحانه، ناهار و شام از این قهوه خانه بهره گیرند.
این رسم از اواخر سلطنت ناصرالدین شاه تا پایان دوره احمدشاه ادامه داشت. در حال حاضر در طرفین حصاربوعلی دو باغ بزرگ قرار دارد؛ در شرق، باغ عزیزخان که تبدیل به فرهنگسرای نیاوران شده و در غرب باغ کامرانیه که پس از فوت کامران میرزا در سال ۱۳۰۷ شمسی به تدریج ورثه او نسبت به تقسیم و فروش باغ به ثروتمندان آن زمان تهران اقدام کردند.
معروفترین این افراد عبارت بودند از عبدالحسین هژیر (وزیر دربار)، حاج محمدصادق فاتح، حاج محمدجعفر محلوجی، محمدحسین خان محلوجی، انصاری تاجر، شجاعی گلستانه، سعید انور، محمد نراقی، شیخ الاسلام مهاندوست سمیعیان، لاری و عدهای دیگر. کامران میرزا بعد از۷۰ سال عمر پرنشیب و فراز درگذشت.
باغ کامرانیه عظمت، شوکت و وسعت زیادی داشت به طوری که نقل کردهاند در این باغ الاغی در تابستان گم شد و هر چه جست وجو کردند آن را نیافتند، بعد از ۵-۴ ماه در اواخر پاییز که خزان، باغ را عریان کرد اسکلت الاغ را زیر درختی در نقطهای دوره افتاده از باغ یافتند، حیوان را مار زده بود.
تنها قطعه زمینی که از مجموعه این باغ چندین هکتاری به عنوان یک ارزش اخروی برای کامران میرزا باقی ماند، همین یکهزار مترمربع فضایی است که به نام تکیه آقا در گوشه شمال شرقی باغ کامرانیه در حصاربوعلی معروف است. (در دوران ناصرالدین شاه قاجار دو نفر لقب آقا داشتند اولی کامران میرزا و دومی میرزایوسف مستوفی الممالک؛ اشتهار این حسینیه به تکیه آقا بدین مناسبت است).
در جلد اول فرهنگ جغرافیای ایران آمده: کامرانیه و حصار بوعلی این دو آبادی به هم متصل هستند. کامرانیه اکنون در محدوده ۵ ساله تهران در سوی شمال شهر و در سه کیلومتری شرق تجریش در کنار راه تجریش به نیاوران واقع است، جمعیت آن به ۱۶۲ نفر (چه تاریخی؟) میرسد، محصولش میوه و غلات و شغل اهالی، باغداری و زراعت است. شایان ذکر طبق سرشماری سال ۱۳۳۵ شمسی جمعیت حصاربوعلی شامل یکهزار و ۱۵۶ نفر مرد و ۷۷۵ نفر زن بود که شامل افراد بومی وغیربومی نیز میشد.
اماكن مهم
فرهنگسرای نیاوران
پارک نیاوران
پژوهشگاه دانشهای بنیادی
تكيه حصاربوعلی
محصولات کشاورزی
عرضه محصولات کشاورزی حصاربوعلی که تا ۴۰ سال پیش استمرار داشت و بعضی از آنها به تهران نیز صادر میشد، عبارت بود از: گندم، جو، حبوبات، توت فرنگی، سیب زمینی، هویج و خیار. علفهای کاشتنی این محل یونجه و شبدر بود.
گیاهان دارویی خاکشیر، گاوزبان، عروسک پشت پرده، ختمی، باروتک، دم روباه، جوموشک، تیغ قندک، ثعلب خودرو و سنبل وحشی بود که این گیاهان تا ۴۰ سال گذشته که امکانات بهداشتی مثل حالا نبود، مورد استفاده قرار میگرفت.
نون عشقی
قدیمیترین نانوایی تافتون سنتی شمیران در حصار بوعلی قرار گرفتهاست که به آن نون عشقی میگویند و مثلی محلی هم در مورد آن بین قدیمیها رایج بود که میگفتد: هر کس در حصار بوعلی از نون عشقی بخورد و از آب قنات میرزاعلی بنوشد، از این محل دل نمیکند. حدود 80 سال قبل در محله حصار بوعلی یک نانوایی وجود داشت که به نانهای آن «نان عشقی» میگفتند. دلیلش هم این بود که صاحب نانوایی پیرمرد نحیفی به نام «غلامحسین قرهگزلو» بود که به دلیل بزرگ منشی به او لقب عشقی داده بودند.
به همین دلیل نانهایش نیز به نان عشقی شهرت پیدا کرده بود. برای عشقی مادیات دنیا هیچ اهمیتی نداشت. او به هر نیازمندی که به نانواییاش میآمد بدون دریافت پول نان میداد و میگفت برایش یک صلوات بفرستند. نانوایی عشقی در محلی که مسجد فعلی محله حصار بوعلی در آن قرار دارد، یک دکان کوچک از جنس خشت وگل بود.
ویژگی اصلی نان عشقی کیفیت مرغوب آن بود. آن زمان اطراف دکان عشقی گندمزارهای وسیع قرار داشت. عشقی آرد نان را از گندمزارهای اطراف نانوایی تهیه میکرد. حتی در زمان جنگ جهانی دوم که اغلب نانواییها هسته خرما را آرد میکردند و از آن نان میپختند، عشقی باز هم از آرد خالص گندم نان دست مردم میداد.
به همین دلیل معروف بود که میگفتند هرکسی نان عشقی بخورد از شمیران نمیرود. بعدها جای نانوایی عشقی مسجد ساختند و دکان وی به محل کنونی نانوایی محله یعنی روبهروی مسجد فعلی انتقال یافت. این نانوایی امروز هم در همان جای قبلی و با اندکی تغییرات وجود دارد و نان آن هنوز هم بین اهالی قدیم شمیران به نان عشقی معروف است. اکنون نانوایی عشقی توسط نوههایش اداره میشود.
چراگاه دام
حصار بوعلی به دلیل فاصله دو کیلومتری با دامنههای البرز ملک کوه، علف چین و علف چر کوهستانی نداشت، لذا دامهای آن جهت چرا در محوطه وسیعی که به زبان محاوره به آن تپه شاغالون خطاب میشد، تجمع میکردند که این محوطه در حقیقت مرتع و آبریز محل به حساب میآمد؛ در حال حاضر تپه شاغالون محدوده بین خیابانهای فرمانیه، دیباجی شمالی، شمال رستم آباد بالا و پاسداران را شامل میشود. زمینهای آن در نیمه اول دهه ۳۰ فروخته شد که منطقه مسکونی دیپلماتیک فعلی به وجود آمد.
حکمت
محله حکمت در منطقه یک شهرداری تهران قرار دارد. این محله از مناطق خوش آب و هوا و قدیمی شمال تهران است که در گذشته با دزاشیب یک محله خوانده میشدند. شاید برایتان جالب باشد که این منطقه محل زندگی اشخاص مهمی از جمله شهید آیت الله مدرس وعلی اسفندیاری( نیما یوشیج) پدر شعر نو بوده است. اصلی ترین خیابان محله حکمت خیابان برادران سلیمانی است که به دو بخش برادران سلیمانی غربی و برادران سلیمانی شرقی تقسیم می شود. محله حکمت از شرق به فرمانیه ،ازغرب به خیابان شریعتی، از شمال به خیابان دزاشیب، از جنوب به قیطریه منتهی میشود.
قیمت آپارتمان محله حکمت تهران
محله حکمت یکی از محلات بالاشهر تهران است و به همین دلیل قیمت خانه ها در این محله از متوسط شهر تهران بالاتر است.
با گذشت زمان مجتمع های زیادی در حکمت ساخته می شوند و جای درختان و باغ ها را میگیرند و هرچه اقبال به این محله بالاتر می رود به دنبال آن قیمت هم افزایش پیدا می کند.
دسترسی
به لحاظ دسترسی محله حکمت در وضعیت نسبتا مناسبی است. ایستگاه های تجریش و قیطریه در نزدیکی این محله هستند که البته ایستگاه قیطریه نزدیک ترین ایستگاه است. از طریق بلوار قیطریه می توانید به بزرگراه صدر دسترسی داشته باشید و از طریق بلوار صبا به بلوار شریعتی می رسید که اتصال شما را با سایر نقاط تهران برقرار می کند. شاید نقطه ضعف محله حکمت دور بودن این محله از مرکز و جنوب شهر تهران باشد.
امکانات
مدارس و مراکز آموزشی منطقه حکمت : دانشگاه آزاد علوم پزشکی ، ابتدایی پسرانه طلایه داران(غیردولتی) ، ابتدایی دخترانه زینب (دولتی) ، متوسط دوره اول دخترانه علوم نوین (غیر دولتی) ، متوسط دوره دوم دخترانه علوم نوین (غیر دولتی) ، متوسط دوره اول پسرانه ایران (غیر دولتی) مراکز ورزشی محله حکمت : باشگاه شهید سلیمانی ، ورزشگاه شجاعیان ، استخر شهید فهمیده مراکز درمانی محدوده حکمت :داروشفاء قائم مساجد حکمت :مسجد علوی ، مسجد جعفری ، مسجد فاطمه زهرا ، مسجد مهدی ، مسجد شریفی ، تکیه دزاشیب ، مسجد الائمه بانک ها و ادارات دولتی حکمت تهران : سفارت قبرس ، سفارت ترکمنستان ، بانک سرمایه ، بانک شهر ، بانک پاسارگاد،بانک کشاورزی ، بانک قوامین
مکانهای دیدنی
مجتمع تجاری منطقه حکمت تهران: پاساژ عمارت روشنان ، مجتمع تجاری فانوس فرمانیه ، مجتمع تجاری اندرزگو بوستانهای محله حکمت تهران : بوستان حضرت زهرا ، بوستان مهدی بنکدارپور ، بوستان باغ نظر ، بوستان براتی مکان های دیدنی حکمت تهران : عمارت باغ علاالسلطنه واقع در خيابات شهيد سليمي که به سبك بناهاي قاجاريه بنا گرديده است امروزه در اجاره انجمن خوشنويسان قرار دارد.
دارآباد
دارآبادیکی از محلههای شهر تهران است که در شمال این شهر قرار گرفتهاست. دارآباد پیش از این یکی از روستاهای پیرامون تهران بهشمار میرفت. دارآباد از سوی شمال به رشته کوه توچال و از جنوب به زمینهای اقدسیه و از سوی شرق به جایی به نام باقلیزار و از غرب به بازوی توچال و زمینهای رحمن آباد مشرف است. پارک ساحلیدارآباد یکی از زیباترین پارکهای تهران است.
پیشینه
مردم قدیم دارآباد پیشتر در جایی دیگر در جنوب ازگل و شرق سوهانک سکونت داشتند و نام آن محل کهنه دارآباد میباشد، ولی در پی خشکسالی آن زمینها را واگذاشتند و به جای کنونی دارآباد کوچیدند. نام دارآباد پس از ساختن کاخی در زمان مظفّرالدینشاه قاجار در این آبادی، به شاهآباد دیگرگون شد ولی بعدها دوباره نام پیشین به آن بازگردانده شد. هنوز کاریز (قنات)
این محل به نام شاهآباد معروف است. گفته میشود پزشکان فرانسوی به خاطر بیماری آسم مظفرالدینشاه قاجار دارآباد را برای درمان بیماری به واسطهٔ آب وهوای خوبش مناسب دانستند. در ساختمان و زمینهای کاخ، در زمان رضاشاه در سال ۱۳۱۲ هجری خورشیدی بیمارستان مسلولین ساخته شد. از دیگر عمارتهای قاجاری که نزدیک به کاخ شاهی ساخته شدهاست عمارت فخرالدوله میباشد.
بر پایه سرشماری سال ۱۳۳۵ هجری خورشیدی دهکده دارآباد ۲۰۴۱ تن جمعیّت داشت که جمعیت آن در سال ۱۳۷۱ خ. سه هزار تن برآورد شدهاست. رشد جمعیّت در سال ۱۳۷۱ بیشتر بخاطر مهاجرت غیربومیان از خلخال و اردبیل و استان لرستان و جوشقان) به دارآباد بودهاست.
جغرافیا
در جنوب شرقی دارآباد تپهای باستانی به نام سیمین قلعه قرار دارد که در آن کاوشهای باستانشناختی نیز انجام گرفتهاست.
دارآباد دو قنات داشت که یکی از آنها را به اقدسیه اختصاص دادهاند و آب قنات دیگر به نام «سید آبگوشتی» که در شرق روستاست به تهران میرود.
کوههای دارآباد که دو سوی این دهکده را دربر گرفتهاند رشته اصلی توچال است که از دامنه شرقی آن تا قوچک ادامه دارد. مَرغزارها یا مراتع شمالی آن از توچال به این شرح است: شهربانوکشک - کمردگور - تخت شاه - الشگا - چپدره - کلنو – توپز بلند - چال مگس - بند چلچلا - فراخسینه - سیردورو - درازلش - میردلو - پهنه خرگوشنو؛ و در بخش جنوبی: پیازچال – دره وزوا - عرقچینک - خوشچال بالا - خوشچال پایین.
دارآباد دو رودخانه دارد به نامهای «دارآباد» و «کهنه دارآباد» که در جایی به نام «سیر دورود پایین» به هم میپیوندند و رودخانه دارآباد را تشکیل میدهند.
میدان دارآباد تهران در ارتفاع ۱۷۰۰ متری از سطح دریا قرار دارد.
موزه تاریخ طبیعی دارآباد که از موزههای خوب ایران است نیز در دارآباد واقع شدهاست.
خطوط حمل و نقل عمومی
این محله فاقد خط مترو میباشد . تنها خط اتوبوسرانی که بصورت عبوری از این محل عبور می نماید:
خط ۲۹۸ شهرک قائم به پایانه تجریش در مسیر خیابانهای شهرک قائم، بلوار ارتش، بلوار اوشان، دارآباد، خیابان پورابتهاج (دارآباد)، خیابان باهنر (نیاوران)، میدان قدس، خیابان شهرداری و میدان تجریش
دربند
دَربَند، یکی از محلههای تهران از دهکدههای قدیمی شمیران در شمال باغ سعدآباد است. محله دربند از مناطق خنک و گردشگری تهران است. بر پایه نظرسنجیهای انجام شده دربند نخستین گزینهٔ شهروندان تهرانی برای پذیرایی از میهمان خارجی و شهرستانی است و پس از آن فشم، لواسان، درکه و فرحزاد قرار دارند.
در گذشتهای نه چندان دور در این محله به زبان تاتی سخن گفتهمیشد. البته هنوز در روستاهای دربند مانند پس قلعه زبان تاتی (از دستهٔ زبانهای ایرانی شاخه شمال غربی است. گویشهای این زبان روزگاری از آذربایجان تا شمال خراسان گسترده بود
ولی امروزه با ترکزبان و فارسیزبان شدن بخشی از شمالباختری ایران تنها جزیرههایی از گویشهای تاتی در منطقه به جا ماندهاست. بزرگترین این شهرها و روستاهای تاتزبان در استان قزوین شامل شهر تاکستان، الموت، اسفرورین، شال،
دانسفهان، روستای تاریخی سگزآباد، خیارج، خوزنین، ابراهیمآباد و نیز در سایر استانها شامل مرکزی در تفرش، البرز،
تهران، اردبیل، گیلان، زنجان و خراسان شمالی در شهرستانها و مناطق روستای وفس، روستای چهرقان، زرندیه، تاکستان و
بوئینزهرا و اشتهارد و طالقان، دماوند، ایوانکی شاهرود خلخال، عمارلوی رودبار، طارم، جاجرم و اسفراین و همچنین در
زنجان روستای خوئین دیده میشوند.
همچنین زبان تاتی در فهرست میراث ناملموس آثار ملی ایران از استان آذربایجان شرقی نیز ثبت شدهاست. این زبان با لهجه های هرزندی و کرینگانی در این مناطق همچنان سخن گفته میشود.
زبان تاتی از آنجا که یکی از زبانهای ایرانی شمال غربی است به فارسی نزدیکی دارد و به گیلکی و مازندرانی و بخصوص به
تالشی شبیه و نزدیکتر میباشد. زبان تاتی همچنین به زبان کردی و اوستایی نزدیک است. تاتی، بسیاری از ویژگیهای آوایی،
واژگانی و صرف و نحوی کهن همچون تمایز جنس دستوری، ساخت ارگتیو، مادهٔ مجهول، گردش مصوتها، حالت دوگانهٔ
فاعلی و غیرفاعلی در اسم و … را حفظ کردهاست)
جغرافیا
دربند در ارتفاع ۱۷۰۰ متری از سطح دریا قرار گرفته و آغاز یکی از راههای اصلی صعود کوهنوردان به البرز مرکزی است.
کورهراهی از دربند آغاز میشود و به آبشار دوقلو و پناهگاه شیرپلا ختم میشود. محلههای قدیمی دربند عبارتاند از: مرغمحله
(مغمحله)، کنارمحله، کلاغپر و سربند. رودی به نام رودخانه دربند از میان دهکده دربند میگذرد. در سال ۱۹۸۷ سیلی در این رودخانه ایجاد شد که بازار تجریش را نابود کرد. درههای اصلی رودخانهٔ دربند عبارتاند از: دره اوسون، دره آبشار، دره امامزاده ابراهیم، دره کاک، آب شیردره و دره زون. خیابان دربند از ارتفاع ۱۶۰۰ متری در میدان قدس (تجریش)آغاز و در ارتفاع ۱۸۰۰ متری میدان سربند (تندیس کوهنورد) به پایان میرسد.
پیشینه
در زمان قاجار برخی از شاهزادههای قاجار از جمله شاهزاده اللهوردیمیرزا و ابوالملوک کیومرثمیرزا در اینجا نشیمن داشتند.
روز چهارشنبه رمضان ۱۳۰۳ قمری ناصرالدینشاه قاجار در راه پسقلعه و آبشار به دربند هم آمد. وقتی که بابیها ب ناصرالدینشاه تیر زدند یکی از ایشان به نام میرزا حسینعلی با گروهی به محله مرغمحله دربند گریختند. مأموران پس از مدتی آنها را یافته به زندان انداختند. از آنجا که دربند در قدیم مرکز علوم غریبه و خفیه و دعانویسی بود عدهای از سادات بیاتی به این علم استاد بوده و کامرانمیرزا نایبالسلطنه، پسر سوم ناصرالدینشاه نیز سالی یکبار برای دعا گرفتن به دربند میرفت. خانهٔ دکتر ملیسپو، مستشار مالی آمریکایی نیز در دربند بود.
در زمینهای دهکده دربند به فرمان رضاشاه مهمانخانه و چندین ویلا ساختند. چون محله سربند تنگنا بود پل بزرگی بر روی رودخانه آن زدند و تندیس کوهنوردی نیز در میدانگاه سربند نصب شد. پیش از رسیدن به میدان سربند، در سمت چپ رودخانه هتل دیپلمات قرار دارد که تا اواسط دوران محمدرضا پهلوی محل پذیرایی مهمانان خارجی و تنها هتل آبرومند تهران بودهاست.
تندیس کوهنورد
تندیس کوهنورد که در میدان سربند در محلهٔ دربند برپا است در سال ۱۳۴۱ توسط رضا لعل ریاحی، پیکرهتراش و نقاش ایرانی ساخته و سپس نصب شد. ایدهٔ ساخت این تندیس در سال ۱۳۳۷ از سوی حسن وجدانخوش، از کوهنوردان با سابقه ایرانی پیشنهاد شد. سرهنگ بیات، رئیس مرکز آموزش کوهستانی ارتش، مقدمات ساخت آن را آماده کرد و «مهام»، شهردار وقت تهران، هزینه ساخت مجسمه را پذیرفت. امیر شاه قدمی، گروهبان ارتش و مربی کوهنوردی مرکز آموزش کوهستانی و مربی اسکی ایران به عنوان مدل معرفی شد و شهرداری هم مبلغ ۱۰ هزار تومان بابت ساخت مجسمه پرداخت.
گروهبان شاه قدمی سه سال بعد در سال ۱۳۴۰ در عملیات مربوط به نجات سرنشینان هواپیمای آمریکایی سقوط کرده در قله زردکوه بختیاری به ارتفاع ۳۸۷۰ متر در سرمای ۳۰ درجه زیر صفر که موفق به نجات افراد آن گشت، از رئیسجمهور وقت آمریکا (کندی) مدال لیاقت نیز دریافت کرد. سرهنگ شاه قدمی در سال ۱۳۹۱ در ۸۰ سالگی در تهران درگذشت.
سال ۱۳۳۸، یک سال پس از طرح این پیشنهاد مدل گچی آن آماده و در میدان سربند نصب شد، اما بارندگی و یخزدگی زمستان همان سال بود که دست و بخشی از بدن مجسمه را خرد کرد. این قسمت مدتها با پرچم ایران پوشانده شده بود تا اینکه در سال ۱۳۴۱ با پیگیریهای رئیس وقت فدراسیون، رضا لعل ریاحی تندیس سیمانی را آماده کرد که این مجسمه هنوز پابرجا است. دربند یکی از محلههای منظقه 1 شهرداری تهران و از ده های قدیمی شمیرانات واقع در شمال کاخ سعدآباد است.
دربند در ارتفاع ۱۷۰۰ متری از سطح دریا واقع شده و نقطۀ شروع یکی از مسیر های اصلی صعود کوهنوردان به کوه های مرکزی البرز است. مسیری که از دربند آغاز شده و به پناهگاه شیرپلا و آبشار دوقلو منتهی میشود. محلههای قدیمی دربند عبارتاند:
از: کنارمحله، مرغمحله (مغ محله)، سربند و کلاغ پر. رودی به نام رودخانه دربند از میان این منطقه عبور می کند. درههای اصلی رودخانۀ دربند شامل دره اوسون، دره امامزاده ابراهیم، دره آبشار، دره کاک، دره زون و آب شیردره هستند. خیابان دربند از میدان تجریش و در ارتفاع 1600 متری آغاز شده و در ارتفاع ۱۸۰۰ متری و در میدان سربند (محلِ تندیس کوهنورد) به پایان میرسد.
خیابانهای مهم
خیابان دربند
خیابان فناخسرو (ثبت)
خیابان غلام جعفری (جعفرآباد)
خیابان ظهیرالدوله
حمل و نقل
حملونقل عمومی در محله دربند از طریق تاکسیهایی که در بخش جنوبی محله و در میدان دربند وجود دارند امکانپذیر است. این تاکسیها امکان دسترسی به میدان تجریش را فراهم میکنند و در میدان تجریش هم خطوط تاکسی، اتوبوبس و مترو برای تمام نقاط شهر وجود دارد.
بافت
دربند جز بخشهایی از شمال شهر است که بافت شهری و فرهنگی آن بسیار متنوع بوده و ساکنین آن دارای تفاوتهای زیادی هستند. این تفاوتها تا جایی است که در جای جای این محله، شما میتوانید خانههای کاهگلی و قدیمی که به خانوادههای کم درآمد تعلق دارند را در کنار برجهای مدرن با ساکنانی متمول ببینید.
شاید با در نظر گرفتن این تفاوتها بتوانیم محله دربند را به دو بخش شمالی و جنوبی تقسیم کنیم. در بخش جنوبی ساختمانها نوساز و خانهها گرانقیمت هستند در حالی که بخش شمالی دارای خانههای قدیمی و بعضا روستایی است.
اماکن دیدنی دربند
دربند یکی از تفرجگاه های قدیمی تهران محسوب می شود. در گذشته شاهان قاجار برای تفریح و تفرج در این محل اطراق میکردند. رضاشاه دستور به بنای مهمانخانه و ویلا در این محل داد و پلی هم که امروزه در این محدوده وجود دارد یادگار دوران رضاشاه است.
هتل دیپلمات که در سمت چپ رودخانه واقع است در گذشته مکانی برای پذیرایی از مهمانان مهم خارجی بوده است.
از خیابان های مهم محله دربند می توان به خیابان دربند، خیابان فناخسرو (ثبت)، خیابان غلام جعفری (جعفرآباد) و خیابان ظهیرالدوله اشاره نمود.
مجسمۀ برنزی کوهنورد که در میدان سربند قرار داشته و نماد محله دربند به شمار می آید، در سال۱۳۴۱ بدست رضا لعل ریاحی، مجسمه ساز و نقاش ایرانی ساخته شد. در نزدیکی این مکان تله سیژ هم برای کسانیکه می خواهند به پای کوه بروند تعبیه شده است.
بافت محله دربند متشکل از کوچه باغ های زیبا و با صفا است و آب و هوای محله دربند خنک، لطیف و دلنشین است. از دلایل این آب و هوای خوب مجاورت دربند با رودخانۀ زیبای دربند و موقعیت آن در شمال تهران و دامنه های جنوبی البرز می باشد.
بهترین رستوران های دربند تهران
این رستوران که در ابتدای دربند واقع شده جزو رستورانهای معروف و محبوب در دربند تهران است. رستوران کوهپایه هم فضای زیبایی دارد و صدای رودخانه را میتوان از درون آن شنید و هم محیطی دوستانه دارد. کارکنان این رستوران بسیار خوش برخورد هستند و غذای آن با کیفیت و خوش طعم است. البته کوهپایه به هیچ وجه رستوران ارزانی نیست.
رستوران رُست
در همان ابتدای دریند رستوران دیگری به نام رست قرار دارد. شبهای دربند زیباتر و دل انگیزتر از روزهایش است و اینطور مشهور شده است که رستوران رست هم شبهایش به یادماندنی تر از روزهایش است و در مجموع رستوران خوبی است.
موقعیت آن بر روی دامنه کوه و پیش رو بودن منظره زیبایی از شهر تهران از دلایل جذابیت این رستوران است.
در این رستوران دو نوع کته ساده و بوشهری پخته و سرو می شود. کته بوشهری با گوجه و ادویه پخته شده و طعم آن کمی تند است. همچنین کباب ترش و جوجه دربندی این رستوران از غذاهای خیلی خوب آن است.
درکه
درکه یکی از محلههای شمال شهر تهران، پایتخت ایران است. درکه در نزدیکی محلههای اوین و ولنجک قرار دارد. این محله به دلیل قرار گرفتن در دامنه کوههای شمالی تهران، ار محلهای مناسب برای پیادهگردی و کوهپیمایی در تهران بهشمار میرود.
پناهگاه پلنگچال در کوههای درکه و در مسیر صعود به قله توچال قرار دارد.
بومی درکه از نسل امامزاده سید محمد والی (ع) میباشد . و تمامی اهالی بومی محل سادات هستند. و معمولاً اسامی خانوادگی
مردمان بومی درکه با میر ویا سید شروع میشود. مانند: میرعمادی و سیدمفیدی و سید ابراهیمی و میرغفوری.
محله درکه دارای مسجد جامع درکه ، حسینیه درکه ، امام زاده، بازارچه درکه است. درکه یک منطقه توریستی و تفریحی است.
دارای کوه ،رودخانه، باغ و در مناطق شمالی بیشه زار وجود دارد.
علت نامگذاری
درکه واقع در دره ای هست و به همین علت نامش به درکه معروف هست (دره کوچک) درلغت نامه دهخدا امده:وجه تسمیه اسم درکه از (دَرِ) مخفف دره+ (که)علامت صغیر به معنای دره کوچک است.
.
جغرافیا
موقعیت دره کوهستانی درکه در شمال غربی تهران و بر روی مخروط افکنه رودخانه درکه مشرف به حصارک و از جنوب به اوین و سعادت آباد و از شمال به ارتفاعات توچال و شاهنشین محدود میباشد. از نظر ارتفاعی بین حداقل ۱۵۹۰ متر در جنوبیترین نقطه و حداکثر ۳۹۴۴ متر توچال و طول دره قریب ۶ کیلومتر است.
با ارتفاع گرفتن در طول مسیر دره، تغییرات محسوس آب و هوایی حاصل میشود. قریب ۵ ماه از سال آب و هوا سرد و یخبندان است و میانگین درجه حرارت در گرمترین ماههای سال از ۲۰ تا ۲۷ درجه تجاوز نمیکند. میانگین بارندگی نزدیک به ۵۰۰ میلیمتر در سال میباشد و در ارتفاعات به صورت برف میبارد.
درکه، یک دره شمالی- جنوبی است که از دو طرف با ارتفاعات محصور میباشد . ارتفاعات شرقی مرتفعترین در طول مسیر رودخانه درکه که از ارتفاعات توچال و چشمههای مسیر درکه سرچشمه گرفته از شمال به جنوب در حرکت است. در حاشیه رودخانه در بسیاری از محدودهها پوشش درختان جنگلی وجود دارد.
یک جاده باریک کوهستانی، تنها مسیر ارتباطی به ارتفاعات پلنگ چال و سایر قلههای مسیر با توجه به شرایط طبیعی و عوارض، با پلهای باریک در عرض رودخانه جا به جا میشود. در حاشیه رودخانه محدودههایی به صورت تراس پوشیده از درختان است. جهت ارتفاعات شرقی- غربی و امکان آفتابگیری و نورگیری دارای محدودیت است.
منطقه از دو ستیغ موازی با امتداد تقریبی شمالی-جنوبی تشکیل شده که در فاصله بین مابین دو ستیغ، دره طویلی با مشخصات توپوگرافی بسیار متنوع دیده میشود و شامل چشماندازهای متفاوت به محدودههایی با پوشش گباهی یا عاری از آن میباشد . دو ستیغ موازی مذکور در انتهای شمالی خود به ستیغ اصلی و طویل تری با امتداد غرب به شمال غرب-شرق، جنوب شرق ختم میشود که دامنه شمالی این قله توچال (۳۹۴۴ متر) را شامل شدهاست و اکثر اوقات سال پوشیده از برف است.
از نقطه نظر چینهشناسی منطقه در دامنه جنوبی آنتی کلینال البرز واقع شدهاست. وجود تودههای آذرین بیرونی (Volcanic) و لایههای آذرین نفوذی (Siss) با بیرون زدگی خاص خود، کاملاً مشهود میباشد . لیتولوژی منطقه طیف وسیعی از رسوبی تا آذرین را شامل میشود، در جنوب پوشش کنگلومرایی مربوط به تشکیلات کهریزک بافت خود را به صورت شکاف روبازی نشان میدهد.
خطوط حمل و نقل عمومی
این محله فاقد خط مترو میباشد. تنها خط اتوبوسرانی منتهی به این محل عبارت است از:
* خط ۲۱۸ درکه به پایانه تجریش در مسیر خیابان درکه ، بلوار رشید الدین فضل الله ، خیابان مقدس اردبیلی ، خیابان ولیعصر
بافت محله درکه چگونه است؟
با وجود ساختوساز خانهها در این منطقه، درکه هنوز بافت قدیمی خود را حفظ کرده است و یکی از مسیرهای اصلی کوهپیمایی تهران محسوب میشود. این محله دارای کوچههایی تنگ و باریک میباشد که به دلیل شیب زیاد باید با کفشهای مناسب به این محله وارد شد. خانههای جدیدی نیز در حال شکلگیری در این محله هستند که بافت جدید و نوسازی دارند.
خیابانهای مهم محله درکه
از مهمترین خیابانهای درکه میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
خیابان احمد پور
خیابان کوهسار
خیابان تفنگسازان
مراکز خرید محله درکه
از مهمترین مراکز خرید درکه میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
بازار میوه و ترهبار درکه
این بازار در ابتدای بوستان درکه قرار دارد و شامل ۷ غرفه میباشد. تمامی اجناس با قیمت مصوب شهرداری به مردم ارائه میشود.
بیشتر مغازههای این محله لواشک، ترشک، گردو و بلال میفروشند.
رستورانهای این محله نیز بیشتر در مسیر کوهپایهها قرار دارند و دارای غذاهای متنوعی هستند.
دزاشیب
دزاشیب محلهای است در شمال تهران واقع در شمیران که در شرق تجریش واقع شدهاست، از شمال به امامزاده قاسم، از جنوب به تپه قیطریه، از شرق به خیابان شریعتی و از غرب به چیذر و فرمانیه محدود میشود.
قسمت شمالی دزاشیب را محله بالا و قسمت جنوبی آن را محله پایین میگویند.
تاریخچه
تنها پیشینه تاریخی قابل استناد از شمیران و دزاشیب کشفیات باستانی بدست آمده از تپههای قیطریه که مربوط به حدود ۳۳۰۰ سال پیش است میباشد سایر گمانه زنیها هیچ پایه و اساس تاریخی و مستند ندارد
در قدیم آن را دزج سفلی مینامیدند و در لهجه محلی تا سال ۱۳۲۵ دِدِرشو گفته میشد. گفته میشود که دزاشیب شکل تغییر یافته دزآشوب (دژآشوب) است.
شغل مردم کشاورزی و دامداری بوده و بقیه را کاسبان محل تشکیل میدادند. دزاشیب در واقع، محل گذر به نیاوران و فرمانیه بودهاست. این منطقه هنوز بافت سنتی خود را حفظ کرده و عرض خیابان آن تغییری نکردهاست. دو قنات، جنب مسجد امیرالمؤمنین و قنات پایین، در خیابان شهید امیرحسین کریمی (بوعلی)، همچنان جریان دارند.
در زمان صدور شناسنامه و لزوم ثبت نام فامیل دو طایفه که اجداد آنها به افرادی بنامهای عباس و قاسم (تا حدی که در حافظهها باقی بود)منتسب میشد نام فامیل خود را عباسی و قاسمی انتخاب نمودند. منبع درآمد افراد ساکن در این منطقه علاوه بر کشاورزی، سبدبافی زنان بوده که هنوز زنان دزاشیبی این سنت را ادامه میدهند. سوتال، نام سبدهای بافتنی دزاشیب، به معنای ساقه گندم است.
اشخاص و اقوام معروف دزاشیب عبارتند از: شیخ علی شریعتمدار (فرزند حاج ملامحمد جعفر استرآبادی نویسنده منظومه آبحیات)؛ میرزا رفیعخان، میرزا هدایت، خانواده حسین قلیی خان قاجار (برادر فتحعلیشاه).
بر طبق روایاتی، (آشِب) قلعه بزرگی از قلعههای این منطقه بودهاست که زنگی بن آق سنقر آن را ویران کرده و قلعه عمادیه را در آن بنا کردهاست.
آثار تاریخی
مسجد آقا شیخ علی، با قدمت بیش از ۲۰۰ سال و مساحت ۶۰ متر مربع، که در سال ۱۳۷۲، بازسازی شدهاست، از جمله مساجد قدیمی دزاشیب به حساب میآید. حاج شیخ علی شریعتمدار، عالم روحانی و فرزند حاج ملامحمد جعفر استرآبادی، از علمای زمان ناصرالدین شاه بود که به علت مخالفت با ناصرالدین شاه به آمل تبعید شد. او فردی مقتدر بود و اطلاعاتی از دانش داشت.
وی صاحب چند اختراع، از قبیل ساعتی با دزدگیر و نیز تفنگ ته پر، است. همچنین فردی صاحب فتوا در این منطقه بودهاست. مسجد عمر رمضون، با مساحت ۱۲۰ متر مربع، واقع در خیابان بوعلی (شهید کریمی)؛ نبش خیابان شهید سلیمی است، که قدمت آن به ۲۰۰ سال پیش و زمان ناصرالدین شاه میرسد. هماکنون از این مسجد در مراسم عزاداری استفاده میشود ولی نماز جماعت در آن برگزار نمیشود.
حمام بوعلی، با مساحت حدود ۴۰ متر مربع، که قدمت آن به ۱۵۰ سال پیش برمیگردد. حمام فقط شامل یک خزینه و دوش بودهاست، اما اکنون خزینه بازسازی شده و یک حمام عمومی نیز در آن ساخته شدهاست. از مهمترین مناطق دزاشیب، کوچه سبزه میدان متصل به باغ فخرالملک اردلان است.
کوچه قورباغه (فلاح)، نیز از دیگر گذرها است. علت نامگذاری وجود استخر و باتلاقی بوده که قورباغه فراوان داشتهاست.
نامگذاری کوچه لَشان نیز، که به سرآسیاب دزاشیب معروف بودهاست، به خاطر زمینهای لش (آبدار و باتلاقی) بوده و چاه در یک یا دو متری آن به آب میرسیدهاست.
از دیگر مکانهای مهم و قدیمی و معروف دزاشیب به تکیه دزاشیب، به نام تکیه سیدالشهدا، میتوان اشاره کرد که، با مساحت۴۰۰ متر مربع، قدمتی ۲۵۰ ساله دارد. این تکیه که دیوارهای کاهگلی و ستونهای چوبی آن هنوز باقی ماندهاست، قبلاً سقف چادری داشت و بعدها به شیروانی تبدیل شد.
دبستان ادونتیستها نیز، با ۳۹ دانش آموز در این منطقه سالها دایر بود. ادونتیستها پیروان ادونتیسم، شاخهای از مسیحیت در آمریکا، هستند که معتقدند ظهور مسیح نزدیک است.
باغهای متعدد و معروف دزاشیب عبارتند از باغ مجدالدوله داماد ناصرالدینشاه معروف به باغ دوقلو، باغ حاجی فخرالملک اردلان (واقع در کوچه اردلان) ؛ باغ حاجی سیدمحمد صراف، باغ علاءالسلطنه (مکان فعلی انجمن خوشنویسان)، باغ ایگار و باغ نظر که به حسین قلی خان تعلق داشتهاست.
زعفرانیه
زَعفَرانیه یکی از محلههای شمال شهر تهران و منطقه شمیران است. این محلّه که در کوهپایههای البرز قرار دارد، و آمیزهای از شهرسازی مدرن و سنّتی در آن به چشم میخورد. زعفرانیه یکی از گرانقیمتترین مناطق تهران میباشد.
زعفرانیه از شمال به ارتفاعات توچال، از جنوب به خیابان ولیعصر (پهلوی) و محمودیه، از شرق به تجریش و از غرب به رودخانه ولنجک محدود میشود. زعفرانیه یکی از مرتفعترین محلههای پایتخت است و ۱۶۵۰ تا ۱۸۰۰ متر از سطح دریا ارتفاع دارد.
این محله در ناحیه ۲ از منطقه ۱ شهرداری تهران قرار دارد و جمعیت آن بر اساس آخرین سرشماری برابر با ۲۴٬۴۲۵ نفر بودهاست. اماکن مهمی نظیر کاخ موزه سعدآباد، فرمانداری شهرستان شمیرانات، دادگاه ویژه روحانیت و چندین سفارتخانه از جمله سفارتهای آفریقای جنوبی و برزیل در این محله قرار دارند.
زعفرانیه به دلیل قرار گرفتن بر روی گسل شمال تهران، درصورت بروز زلزله درمعرض آسیب جدی خواهد بود. بخش شمالی محلّه نیز که زیر تله کابین توچال قراردارد، در معرض رانش زمین میباشد.
تاریخچه
زعفرانیه روستایی واقع در شمال غربی تجریش بین سعدآباد و ولنجک بودهاست که از شمال به آبریز کوه، از جنوب به محمودیه، از غرب به ولنجک و از شرق به تجریش محدود بودهاست. حسینعلی خان مویدالممالک صاحب بخش عظیمی از زمینهای آن بودهاست و بیشترین زمینهای که تا نزدیکی باغ فردوس ادامه داشته، زراعی محسوب میشدهاست.
پس از احداث خیابان پهلوی (ولیعصر کنونی) جادهای برای دسترسی به اسدآباد کشیده شد که از حدود باغ فردوس شروع و به سمت شمال سعد آباد ختم میشد، زعفرانیه امروزی در واقع حاشیه همین خیابان قدیمی میباشد. یکی از محلهای قدیمی زعفرانیه اسدآباد است، که بسیاری از پیرمردان و پیرزنان محلی باغهای معروف اسدآباد را به خوبی به یاد دارند و از هوای پاکی که آن روزها استنشاق میکردند به حسرت سخن میگویند از معروفترین این باغها میتوان به باغ زند کریمی، باغ خانم مروان، باغ حاجی کلاهی و باغ خیامی اشاره کرد.
از این چند باغ معروف تنها باغ خیامی است که هنوز شکل و شمایل گذشته اش را تا حدودی حفظ کرده و دستخوش تغییر نشدهاست. محله اسدآباد در میان محلههای ولنجک تا زعفرانیه و قرار گرفتهاست که از سمت شمال به ارتفاعات البرز و از سمت شرق به رودخانه سعدآباد و از سمت غرب به خیابان شهید سرلشکر فلاحی زعفرانیه سابق محدود میشود. اکثر کوچههای منشعب از خیابان اصلی بنبست بودهاست؛
هم چون خود محله که در بنبست کوه البرز قرار دارد و با حرکت از سمت جنوب به سمت شمال محله تغییر سبک معماری بیش تر مشهود میگردد. در بخشهای شمال قدمت خانهها بیشتر است و تغییر بافت جدید به قدیم پررنگتر به چشم میآید و کوچهها نیز تنگتر میشوند. محله اسدآباد یکی از محلههای قدیمی شمیران است که اگر چه وسعت چندانی ندارد ولی در گذشته به دو قسمت محله بالا و محله پایین تقسیم میشدهاست.
اصلیترین راههای دسترسی اهالی به کوچههای قدیمی خیابان سرلشکر فلاحی (زعفرانیه سابق) است. ابتدا اکبریها و سپس زارعیها و سپانلوها طوایف اولیهای بودند که از سمت نایین اصفهان و استرآباد گرگان به این محل مهاجرت نمودند و پایهگذار این محل بودند. در این محل یک باب حمام، آب انبار خدائی و چهار قنات وجود داشتهاست. از نظر قشر بندی میتوان اهالی این محل را در بدو شکلگیری محل افراد متوسطی دانست. در ابتدا این محل به دلیل اداره برقی که در آن وجود داشت برق بامداد نامیده میشد و بعدها به نام زعفرانیه تغییر نام داد.
واژه شناسی
زعفرانیه یکی از نامهای دوران قاجار است و عدهای نیز بر این عقیدهاند که چون کاخ سعدآباد در این منطقه به رنگ زعفرانی بودهاست، به تدریج به وسیله مردم زعفرانیه نام گرفتهاست؛ زیرا کسانی که میخواستند به این منطقه بروند نشانی در زعفرانی کاخ را که در آن زمان مشهورترین سازه منطقه بودهاست، میدادند.
زعفرانیه، فاقد سابقه تاریخی مانند دیگر آبادیهای همجوار خود نظیر؛ اوین و تجریش است، و حتی در دوره ناصری زمانی که از مزرعه اسدآباد واقع در غرب تجریش از املاک معیرالممالک در متون قاجاری یاد میشود، نامی از زعفرانیه نمیبینیم. به تعبیری دیگر تا اوایل سده چهار هجری زعفرانیه وجود خارجی نداشتهاست. اراضی زعفرانیه و باغ فردوس را حسین علی خان معیر الممالک پسر دوست علی خان معیر الممالک خریداری کرد، و بعد عمارت باغ فردوس را در آن جا بنا نهاد. دکتر منوچهر ستوده در سخنی از وجه تسمیه زعفرانیه میگوید:
«اراضی زعفرانیه بخشوده محمد شاه قاجار به یکی از کنیزانش مشهور به زعفران باجی بودهاست» به هر صورت تا دوران رضا شاه اراضی زعفرانیه به صورت بایر و بخشی از آن کشتزار کشاورزان شمیرانی بود. در اواخر حکومت محمدرضا پهلوی هنوز در آن حوالی زمینهایی بود که گندم کشت میشد. از طرف دیگر با کمک شوکت الملک پنجاه من پیاز زعفران در سعد آباد کاشتند، که خوب به عمل آمد، و این کشت زعفران هم نزدیک خیابان زعفرانیه بود، که کمکم این خیابان به نام زعفرانیه خوانده شد.
آب و هوا
زعفرانیه به دلیل واقع شدن در ارتفاع ۱۶۵۰ تا ۱۸۰۰ متر بالاتر از سطح دریاهای آزاد، نسبت به سایر مناطق پایتخت خنک تر بوده و دارای آب و هوای معتدل کوهستانی میباشد.
حمل و نقل عمومی
محله زعفرانیه دارای یک خط رفت و برگشت تاکسی از مبدأ اسدآباد به مقصد میدان تجریش میباشد؛ همچنین تاکسیهای ولنجک نیز از همین مسیر عبور کرده و خیابان آصف این محله را پوشش میدهد. تاکسیهای بیسیم کشوری هم محله زعفرانیه را بهطور کامل پوشش میدهند.
نزدیکترین ایستگاه مترو به زعفرانیه، ایستگاه متروی تجریش میباشد که به راحتی از طریق تاکسیهای این محله در دسترس میباشد.
مراکز خرید
مرکز خرید زعفرانیه پلازا
مرکز خرید بامیک زعفرانیه
مرکز خرید پالادیوم
مرکز خرید پارمیس (در حال احداث)
بازار روز میوه و تره بار الف
هایپر میوه خوشقدم
خیابانها و میادین اصلی
خیابان زعفرانیه (سرلشکر فلاحی)
خیابان مقدس اردبیلی (پیراسته)
خیابان الف
میدان الف
خیابان آصف (اعجازی)
میدان آصف (اعجازی)
خیابان ماکویی پور
خیابان بهزادی
بوستانها
بوستان زعفرانیه
بوستان ولنجک
بوستان ریحان (آصف)
بوستان ارغوان
بوستان تندرستی (ساسان)
مراکز علمی و آموزشی
دبستان پسرانه شهید فرهنگیان (دولتی)
دبستان دخترانه آفتاب آذرین (غیردولتی)
راهنمایی پسرانه هجرت (دولتی)
دبیرستان دخترانه سمیه (دولتی)
راهنمایی و دبیرستان پسرانه فارابی (غیردولتی)
دبستان و راهنمایی و دبیرستان دخترانه شهید مهدوی (غیردولتی)
دبستان و راهنمایی و دبیرستان شهید صادقی (دولتی)
دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم دریایی[۳]
پیش دبستان و دبستان پسرانه خاتم (غیردولتی)
سفارت خانهها
سفارت آفریقای جنوبی
سفارت برزیل
سفارت یمن
سفارت ویتنام
سفارت غنا
سفارت بلاروس
سفارت ژاپن
اماکن مهم
عمارت تماشاگه زمان
کاخ موزه سعدآباد
عمارت تماشاگه زمان
فرمانداری شهرستان شمیرانات
دادگاه ویژه روحانیت
بنیاد ملی نخبگان
کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان
رصدخانهٔ زعفرانیه
دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم دریایی
صندوق مهر امام رضا
فرهنگستان هنر
سوهانک
سوهانَک، محلهای از محلههای شمیران در شمال شرقی تهران که حدود ۱۵٫۵ کیلومتر از مرکز این شهر فاصله دارد. موقعیت جغرافیایی سوهانک ۳۵ درجه شمالی و ۵۱ درجه شرقی است این محله از جنوب به بلوار ارتش یا همان جاده مینیسیتی- لشکرگ، از شمال به دامنه جنوبی البرز، و از سوی غرب به گردنه قوچک منتهی میشود. محله سوهانک ۱۸۰۰ متر از سطح دریا ارتفاع دارد و با گسترش شهر تهران اکنون جزئی از این شهر و محلهای از بخش شمیران تهران بهشمار میآید.
با وجود آنکه در سوهانک، نمونههایی از آثار باستانی یافت شده است، احتمال میرود که پیشینیان اهالی کنونی این روستا، در اوایل دوران قاجار از مازندران به این منطقه مهاجرت کرده باشند. محصولات سوهانک، غلات و میوه، به ویژه زردآلو است.
کشتزارها و باغهایی قدیمی که جزء سوهانک بودند عبارتاند از: دره پولاد وحش، باغ حدیقه، جهانبخش، بند تلههرز، بیدستان، باغ سردار، باغ فولادی (نازآباد)، تنگ آخوره، تنگ فاطمی، باغ حمزه (منور)، چال استلک، سوتبیشه، شاهپسند (دره جوزدار)، شنکزار، و یوردکریمشمار ساکنان سوهانک در سال ۱۳۴۲ خورشیدی ۴۰۸ تن مرد و ۲۹۳ تن زن بودهاست. در همان سال سوهانک دارای مسجد و تکیه و گرمابه بوده و دبستانی به نام ارمغان سوهانک (دبستان فولادی) با ۱۳۹ دانشآموز داشتهاست. آب آشامیدنی سوهانک از چهار رشته قنات تأمین میشد.
دو اصله چنار کهنسال در حیاط مسجد سوهانک وجود دارد که قدمت یکی از این دو اصله از چنار امامزاده صالح تجریش نیز بیشتر است. عمر هر دو اصله را در حدود نهصد سال تخمین زدهاند.
قبرستان سوهانک، از جمله مکانهای قدیمی این روستا است که در خیابان شهید ازگلی قرار دارد. برطبق باور مردم آن منطقه و شجره نامهٔ آستان قدس رضوی، پیکر امامزادهای در قسمت جنوبی آن دفن شده است. با وجود آنکه هیچ مقبره و یادبودی برای امامزادهٔ مذکور، ساخته نشده است، بر اساس حدسیات و باورهای اهالی آن محل میتوان گفت که محل دفن امامزاده، در قسمت جنوب غربی و در زیر درختان سرو کهنسال قبرستان است.
حمام قدیمی و تکیه قدیم سوهانک نیز از اماکن قدیمی سوهانک محسوب میشدند که در دو دهه ۳۰ و ۴۰ خورشیدی، مورد تخریب وغارت قرار گرفتند. در زمان تخریب حمام بسیار قدیمی که احتمالاً زمان احداث اولیهی آن به دوران قبل از اسلام بر میگردد، سنگ نوشتهای از میان یکی از پیهای بنای حمام استخراج گردید که سرنوشت آن، نامعلوم مانده است.
بنای تکیه قدیمی سوهانک هم از خشت خام و کاهگل بود. برخی از اهالی قدیمی این روستا عقیده دارند که زمان تأسیس این تکیه به اوایل دوران قاجار باز میگردد. از میان بنای تکیه قدیمی، نهری میگذشت که از باغ اندرون یا باغ سردار سر چشمه میگرفت. یک سکو هم برا نمایش تعزیه در مرکز تکیه بنا کرده بودند که در ماههای عزاداری، خود اهالی، بر روی آن سکو، مراسم تعزیه برپا میکردند. این تکیه تا کنون چند مرتبه بازسازی، و اکنون به یک حسینیه، تبدیل شده است.
یکی از قدیمیترین بناهای سوهانک، آسیاب قدیمی این روستا بود که در شمال سوهانک وابتدای خیابان تنگه قرار داشت. زمان ساخت این آسیاب که از ملات ساروج وسنگ خشک ساخته شدهبود، مانند حمام، به زعم پیران محل، مشخص نیست.
سوهانک در گذشته مناطق وسیع تری را شامل میشد؛ چنانکه مرز آن از شرق دارآباد آغاز میشد و تا ابتدای جاده لواسان-فشم ادامه مییافت. برخی از بخشهایی که غالباً با عنوان شهرک از سوهانک جدا شدهاند عبارتند از: شهرک ابوذر، شهرک قائم، مینیسیتی، شهرک شهید محلاتی، پارک جنگلی سوهانک، شهرک کوثر، شهرک یاس و شهرک لاله.
سوهانک در تاریخ
رضاقلیخان هدایت در کتاب روضةالصفای ناصری ج ۹ ص ۲۹۱ از عیش و شکار فتحعلیشاه قاجار در سوهانک مینویسد.
محل اقامت خازنالدوله یکی از زنان فتحعلیشاه نیز در دهکده سوهانک بودهاست. از رویدادهای تاریخی سوهانک اینست که ناصرالدینشاه دستخط برکناری میرزا آقاخان نوری، صدراعظم وقت را هنگام اقامت خود در سوهانک صادر کرد.
سوهانک امروز
با توجه به اینکه اکثر باغهای بزرگ سوهانک تخریب شدهاند، و در بیشتر بخشهای این روستا عملیات ساختمانسازی انجام گرفته، طبیعت بکر و زیبای سوهانک خدشه دار گشتهاست. در قسمت شرقی سوهانک باغ بزرگی بود که بنانیه نام داشت. این باغ متعلق به خانوادهای زرتشتی بود که آثار قبر بزرگ خاندان آن خانواده تا قبل از قطع درختان در میان باغ باقی بود. استخر بزرگ و زیبای ۴۰۰۰ متر مکعبی با دیوارهٔ سی متری سنگ چین شده در این باغ، از میانه پاییز تا پایان بهار، آب تابستان این باغ را فراهم میکرد. متأسفانه این استخر در عملیات ساخت و ساز کاملاً پر شد.
دو باغ قدیمی کوروس و سردار هم متأسفانه تخریب شده و جای خود را به ساختمانهای چند طبقه دادهاند. باغ بسیار وسیع کوروس بیش از پنجاه هکتار وسعت داشت و مملو از درختان میوه و گندم بود. همچنین باغ سردار هم در قدیم، درختان متعددی داشت که اکثراً ریشه کن شدهاند.
سوهانک در حال حاضر سه مدرسه، یک کتابخانه عمومی، دو مسجد، یک حسینیه یک شعبه بانک و یک روزنامه فروشی دارد. علاوه بر موارد ذکر شده، در این روستا چند مرکز درمانی، تفریحی و ورزشی هم تأسیس گردیدهاست.
خطوط حمل و نقل عمومی
اولین خط اتوبوسرانی در این محله در اوایل دهه ۶۰ از سوهانک به میدان اختیاریه دایر و با توجه به فقدان محلات و شهرکهای مسکونی فعلی در اطراف بلوار ارتش و مینی سیتی به همراه خط ازگل به تجریش تنها خطوط این حوالی بود و در اوایل اردیبهشت سال ۹۷ مقصد این خط پس از سالها از میدان اختیاریه به سه راه ضرابخانه منتقل شد. تنها خط این محل بشرح ذیل مسئولیت جابجایی مسافران را بر عهده دارد:
خط ۲۱۵ سوهانک به سه راه ضرابخانه در مسیر بلوار ارتش، اراج، خیابان لنگری، میدان نوبنیاد، خیابان پاسداران، حسینیه ارشاد، خیابان شریعتی، ابتدای بزرگراه همت و زینالدین از خطوط اتوبوسرانی عبوری از مجاور این محله و ضلع جنوبی آن خطوط ذیل میباشد:
خط ۱۰۹ یا ۹ اتوبوسهای تندرو از پایانه لاله به پایانه متروی جوانمرد قصاب از مسیر بلوار ارتش، بزرگراه امام علی، بزرگراه شهید کریمی (کمربندی شهرری)، بلوار شهید دستواره (جوانمرد قصاب) تا متروی جوانمرد قصاب خط ۱۰۶ پایانه لاله به پایانه شهید افشار (پارک وی) در مسیر بلوار ارتش، بزرگراههای امام علی، شهید بابایی، ایستگاه متروی
نوبنیاد، بزرگراه صدر و مدرس
خط ۳۰۱ بلوار ارتش به پایانه متروی شهید حقانی در مسیر بلوار ارتش، بلوار نیروی زمینی، خیابان شعبانلو، لویزان، خیابان
افتخاریان، میدان هروی، خیابان افشاری، بلوار گیلان، متروی شهید زینالدین، میدان فرخی یزدی، بزرگراه شهید همت و بزرگراه شهید حقانی[
مهمترین مرکز تفریحی سوهانک تهران
بوستان جنگلی سوهانک دارای طبیعتی بکر و زیبا بوده و برای گذراندن اوقات فراغت گزینه مناسبی است. بهترین راه دسترسی به این بوستان جنگلی، از میدان نوبنیاد و اتوبان ارتش و امتداد جاده لشگرک به سمت شمال می باشد. برای رفتن به تپههای شمال سوهانک باید به سمت انتهای خیابان سوهانک رفته که در آنجا یک دوراهی وجود دارد و هر دو راه تقریبا به یک مسیر می رسند.
قیمت خرید خانه در محله سوهانک
محله سوهانک، به خاطر قرارگرفتن در شمال تهران که منطقه خوش آب و هوایی است از قیمت بالایی در زمینه ملک برخوردار می باشد. بیشتر آپارتمان ها در سوهانک تهران نوساز هستند اما بناهای قدیمی هم در آن دیده می شوند. معمولا آپارتمان ها در این محله بالای صد متر متراژ دارند. قیمت آپارتمان ها در سوهانک تهران از متری ۱۸ میلیون تومان شروع شده و تا متری حدود ۲۴ میلیون تومان ادامه دارد. قیمت خرید خانه و آپارتمان در این محله با توجه به متراژ، سال ساخت و نوع امکانات متفاوت است.
در خیابان سلمان قیمت یک خانه جدید و نوساز به متری ۲۲ میلیون تومان هم می رسد. با افزوده شدن امکانات و شیک تر شدن فضای ساختمانها قیمت ها بیشتر از این مقدار هم می شوند.
فرمانیه
فَرمانیه منطقهای مرفه نشین در شمیران، واقع در شمال کلانشهر تهران است. این محله که در منطقه ۱ شهرداری تهران و شهرستان شمیرانات قرار دارد، بهعنوان یکی از گرانقیمتترین مناطق مسکونی تهران شناخته میشود.
این منطقه به مرکزیت خیابان فرمانیه، از شمال با نیاوران، از شرق با خیابان پاسداران و اقدسیه، از غرب با دزاشیب و از جنوب در بخشی با بزرگراه صدر و در بخش دیگر با چیذر و بلوار اندرزگو همسایه است. خیابان فرمانیه (لواسانی)، خیابان اصلی منطقه میباشد که از چهارراه فرمانیه در شرق آغاز شده و به چهارراه کامرانیه و بلوار اندرزگو در غرب میرسد؛ سپس با یک پیچش از چهارراه کامرانیه به سوی شمال غرب حرکت میکند و سرانجام به سهراه عمار در تقاطع خیابان دزاشیب در حوالی میدان تجریش منتهی میشود. محله کامرانیه، در میانه منطقه فرمانیه، آن را به دو بخش شرقی و غربی قسمت نمودهاست.
منطقه فرمانیه در گذشته متعلق به خانواده فرمانفرمائیان، خانوادهٔ پرنفوذ و ثروتمند ایرانی بودهاست و نام فرمانیه نیز از نام این خانواده گرفته شدهاست. در این منطقه، تعداد زیادی سفارتخانه از جمله باغ و سفارت ایتالیا، پادشاهی هلند و پادشاهی نروژ قرار دارد؛ به همین جهت در منطقه فرمانیه، شمار قابل ملاحظهای اتباع خارجی اقامت دارند. همچنین بسیاری از ثروتمندترین افراد ایران در این منطقه زندگی میکنند.
فرمانیه همچون بیشتر محلههای شمیران، از شهرسازی کهنهای برخوردار است و تعدادی از گذرهای آن، با استانداردهای نوین شهرسازی منطبق نیستند. برخی از کوچههای فرمانیه همچنان بافت سنتی خود را حفظ کرده و دیدن منظرهی درختان دیلاق چنار در دو طرف گذرهای آن و جویهای آبی که زیر پای آنها روان است، دور از انتظار نیست.
پیشینه
شاهزاده فرمانفرما، مالک بخشهای عظیمی از فرمانیه در اواسط قرن ۱۴ قمری بودهاست.
نمایی از منطقه فرمانیه و ارتفاعات شمیران در پس آن که توسط آنه ماری شوارتسنباخ، جهانگرد سوییسی در سال ۱۳۱۴ خورشیدی در سفر به ایران عکسبرداری شدهاست.
اراضی فرمانیه متعلق به شاهزاده عبدالحسین میرزا فرمانفرما، نخستوزیر ایران در سالهای پایانی سلطنت دودمان قاجار بودهاست. وی این زمینها را در سال ۱۳۲۶ قمری (۱۲۸۸ خورشیدی) از محمدولیخان آصفالسلطنه خریده بود. فرمانفرما دارای همسران متعدد و دهها فرزند بود، برای آنکه فرزندان همسر اولش به سایر فرزندان حسادت نکنند، در زمان حیات، بخش بزرگی از اموال خود را میان فرزندان همسر اولش توزیع نمود. از جمله این ملک به فیروز فیروز، فرزند ارشد وی رسید. فیروز که به ولخرجی معروف بود، مجبور به فروش بخشی از املاک خود به سفارت ایتالیا شد.
اماکن مهم
سفارتخانهها
باغ و سفارت ایتالیا
سفارت پادشاهی هلند
سفارت پادشاهی نروژ
سفارت پادشاهی سوئد
سفارت جمهوری چک
سفارت ترکمنستان
مدرسه ایتالیایی پیترو دلاواله
سایر اماکن
باشگاه فرمانیه
بیمارستان فرمانیه
مجتمع پردیس فرمانیه
اداره راه و شهرسازی شهرستان شمیرانات
کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران
سازمان بنادر و دریانوردی جمهوری اسلامی ایران
هلال احمر شمیرانات
باشگاه بانک ملت
مدرسه ایتالیایی پیترو دلا واله
خیابانهای مهم
خیابان فرمانیه
خیابان پاسداران شمالی (سلطنتآباد)
خیابان بوستان
خیابان دیباجی شمالی
خیابان سنبل (سلمان پورظهیر)
خیابان آذرمینا
خیابان حمیدرضا نوریان (کوهستان نهم)
خیابان نارنجستان یکم
خیابان نارنجستان هفتم (جهانبخشنژاد)
خیابان تنگستان دوم (حسینی)
خیابان عسگریان
خیابان ثروتی
خیابان مهماندوست (سعیدی)
خیابان آقایی
خیابان آریا
خیابان وطنپور
پارکها
پارک سنبل در تقاطع خیابان سلمانپور ظهیر (سنبل) و خیابان فرمانیه
بوستان صدر در تقاطع دیباجی شمالی و اتوبان صدر
بوستان امام علی در نبش چهارراه کامرانیه
آبوهوا
بهدلیل قرار داشتن باغ و سفارت ایتالیا و سایر باغات بهجا مانده از شمیران در این منطقه و نیز بهعلت همجواری بوستان نیاوران و کاخ نیاوران، این منطقه همچون سایر مناطق شمال شهر دارای آبوهوایی خنک و پاکیزه میباشد.
سازههای معروف
برج آسمان
برج آسمان
برجهای دوقلوی فرمان
مراکز خرید
میدان میوه و ترهبار شهید لواسانی
شهروند فرمانیه
مرکز خرید آرتمیس فرمانیه
برند سنتر فرمانیه
پارک سنتر فرمانیه
دسترسیها
کوچه لادن
بزرگراهها
فرمانیه از طریق بلوار شهید دستواره (معصومی) و خیابان کامرانیه جنوبی، بهآسانی به اتوبان صدر دسترسی دارد. همچنین این منطقه از طریق اقدسیه به اتوبان نیاوران، اتوبان امام علی و اتوبان ارتش قابل دسترسی است.
خیابانها
فرمانیه به خیابانهای نیاوران، پاسداران و بلوار اندرزگو دسترسی دارد.
خطوط حمل و نقل عمومی
این محله از ضلع جنوبی شرقی به پایانه اتوبوسرانی شهید دستواره و ایستگاه متروی نوبنیاد دسترسی دارد. خطوط اتوبوسرانی عبوری از این محله به صورت ذیل مسافران را جابجا مینمایند:
خط ۱۰۶ پایانه لاله به پایانه شهید افشار (پارک وی) در مسیر بلوار ارتش، بزرگراههای امام علی، شهید بابایی، ایستگاه متروی نوبنیاد، برزگراه شهید صدر (ضلع جنوبی محله فرمانیه تا پل کامرانیه)، ادامه بزرگراه صدر و مدرس خط ۲۱۷ شهرک صدف به بلوار صبا (متروی قیطریه) در مسیر شهرک صدف و نفت، مینی سیتی، بلوار ارتش، نارنجستان هفتم، خیابان لواسانی (فرمانیه)، بلوار شهید اندرزگو، قیطریه و بلوار صبا خط ۲۲۰ میدان ازگل به پایانه تجریش در مسیر خیابان ازگل، بلوار نیروی زمینی، مینی سیتی، بلوار ارتش، خیابان موحد دانش
(اقدسیه)، خیابان پاسداران، خیابان لواسانی (فرمانیه)، خیابان باهنر (نیاوران)، میدان قدس، خیابان شهرداری و میدان تجریش
قیطریه
کاشانک
کاشانک یکی از قدیمیترین محلههای تهران است.
این محله از جمله محلههای شمالی تهران (شمیران) است و در مجاورت محلههای نیاوران، دارآباد و آجودانیه قرار دارد.
کاشانک از نظر موقعيت جغرافيايی از شمال به ارتفاعات البرز، از جنوب به صاحبقرانیه و اقدسیه از غرب به کاخ و پارک نياوران و از شرق به منطقه دارآباد و نیز بلوار آجودانیه ختم میشود. پيشينه تاريخی این محله به زمان ناصرالدين شاه برمیگردد. ناصرالدین شاه در سال ۱۲۹۲ ساختمانی برای یکی از سوگلیهای خود در زنان حرمسرا به نام امینه اقدس بنا کرده و نام اقدسیه به همین علت است.
این منطقه به لحاظ پیشینه تاریخی به زمان ناصرالدین شاه باز می گردد که این منطقه به شکل باغات سرسبز بوده و یکی از سوگلی های حرم سرای ناصرالدین شاه قاجار به نام انیس الدوله حکمرانی کاشان را از شاه طلب می کند و شاه در عوض شش دانگ کاشانک را به وی پیشکش می کند و به همین دلیل این نام را بر کاشانک نهاده اند (کاشان کوچک).
دو طایفه اصلی این محله که جزء بنیانگذاران محله کاشانک هستند عبارتند از یکی طایفه طائی که در حدود ۲۰۰ سال پیش از سمت قرچک و ورامین به این محله مهاجرت نموده و دیگری طایفه ای به نام امینیان که چند سال بعد از طائی ها آنان نیز از سمت قرچک و ورامین به کاشانک فعلی مهاجرت کردند و در ١٨٠ سال پيش نيز خانواده بزرگ بياتي از سربند دربند به اين منطقه كوچ نمود و همچنين دو طایفه ناطقیان و خیری که در حدود ۱۰۰ سال بعد از لواسان به کاشانک کوچ کردند.
مهاجرینی که عامل شکلگیری این محله بودند اقوام مهاجر فقیری بودند که در تپه های کاشانک سکونت گزیدند و رفته رفته به سمت تثبیت مشاغل و ثروتمندی پیش رفتند. به لحاظ ابنیه های تاریخی مساجد مختلف و قناتهای متعددی در منطقه موجود است و از جمله یک قبرستان که مربوط به سیصد سال پیش است که در خیابان چهاردهم آجودانیه بنام درختک واقع است.
از قنات های منطقه می توان به قنات های رحمان آباد که در ارتفاعات رحمان آباد واقع است، قنات استخر که در نزدیکی مسجد ولیعصر واقع است که البته این قنات در حال بهر هبرداری است و برای شرب فضای سبز منطقه بهره برداری می شود و قنات جوز درختک و قنات مدرسه خان سفید اشاره کرد. از نمادهای ارزنده و جاذبه های بی نظیر منطقه می توان به چنار مسجد ولیعصر اشاره کرد.
قدمت این درخت به ۵۰۰ تا ۶۰۰ سال قبل برمی گردد و قطر آن در حدود ۳ متر می باشد و داخل آن به شکل یک اطاقک زیبا چشم نوازی می کند. به لحاظ جمعیتی کاشانک در حدود ۳۰۰۰۰ خانوار در خود جای داده است که به لحاظ اقتصادی این خانوارها در ۲ طبقه کاملا متفاوت قرار دارند که طبقه پایین دست منطقه در قسمت تپه کاشانک ساکن هستند و در حدود ۲۶۲ باب از خانه های این منطقه فاقد سند مسکونی است و این منطقه به لحاظ امکانات فرهنگی و عمرانی دارای صفوف مختلفی است.
مساحت کاشانک براساس آخرین مرزبندی که در سال ۸۷ انجام شده است (۲۴۸۲۵۶۵) کیلومترمربع تخمین زده شده است. از حیث فرهنگی دو موسسه (دایره المعارف بزرگ فارسی) و (موسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران) پتانسیل فرهنگی خوبی را برای این منطقه رقم زده اند. همچنین سرای محله کاشانک که از سال ۸۷ شروع به کار کرده است با اجرای کلاسهای آموزشی مختلف در ارتقاء سطح فرهنگی منطقه نقش بسزایی داشته است. از لحاظ عمرانی فعالیتهای درخور تحسین در منطقه انجام شده است از جمله احیای پارک رحمان آباد. در این منطقه آلونک هایی وجود داشت که باعث زننده بودن منظر شهری بود و از جمله باعث فرسایش خاک شده بود.
بافت انسانی:
خانواده های ساکن در این محله در دو طبقه کاملاً متفاوت قرار می گیرند. طبقه ضعیف ساکن تپه های کاشانک هستند. تعداد زیادی از خانه های این محله سند مسکونی ندارند. بر اساس آخرین مرزیندی های انجام شده در سال ۱۳۸۷ مساحت این محله حدوداً ۲۴۸۲۵۶۵ کیلومتر مربع تخمین زده شده است
مرزبندی:
این محله از لحاظ وضعیت جغرافیایی از بخش شمالی به ارتفاعات البرز، از ناحیه جنوب به میدان نوبنیاد و فرمانیه و حصار بوعلی، از مشرق به منطقه دارآباد محدود می شود. امروزه این محله از سمت شمال به میدان اراج واقع در خیابان پادگان در ارتفاعات رحمان آباد، از سمت جنوب به میدان نوبنیاد واقع در خیابان شهید لنگری، از سمت مشرق به دیوار غربی پادگان واقع در بخش شمالی خیابان سباری و از سمت مغرب به شهید زینعلی محدود می باشد.
محدودیت ترافیکی:
ندارد
اتوبوس و تاکسی:
مبدأ پایانه های مسافربری و اتوبوسرانی در این محله تجریش و چهارراه پارک وی هستند. مبدأ تاکسی های خطی موجود در این محله نیز تجریش، میدان نوبنیاد و چهارراه پارک وی می باشند.
پمپ بنزین:
نزدیک ترین جایگاه سوخت و پمپ بنزین در این محله پمپ بنزین نیاوران می باشد.
دسترسی به مترو:
نزدیک ترین خطوط مترو در محله کاشانک مترو نیاوران و نوبنیاد هستند.
امکانات:
در این محله چندین مجتمع تجاری و مراکز خرید وجود دارد که نیاز ساکنین این محله را رفع می کنند. در این بخش از این مقاله برخی از این مراکز خرید و مجتمع های تجاری را به طور مختصر به شما معرفی خواهیم کرد.
یکی از مراکز خرید واقع در این محله مرکز خرید اقدسیه می باشد که یک پاساژ و مرکز تجاری است و از دیگر مراکز خرید می توان به مرکز خرید صدف، فروشگاه شهروند و مجتمع تجاری عرش اشاره کرد. ساکنین محله کاشانک می توانند تمامی اقلام مورد نیاز خود را از این مراکز خرید و پاساژها تهیه کنند مراکز درمانی و بیمارستان های محله کاشانک شهرداری منطقه یک تهران برای این محله چندین مرکز درمانی و بیمارستان نیز در نظر گرفته است تا ساکنین این محله به راحتی به مراکز درمانی دسترسی داشته باشند و برای دسترسی به این اماکن نیازمند رفتن به دیگر محله های شهر تهران نباشند.
از مهمترین بیمارستان ها و مراکز درمانی موجود در این محله می توان به بیمارستان باهنر، بیمارستان سوانح سوختگی نورافشار و درمانگاه ثامن الائمه اشاره کرد خدمات رفاهی واقع در محله کاشانک در نزدیکی این محله همچنین چندین رستوران وجود دارد که در این بخش از این مقاله با برخی از آن ها آشنا خواهیم شد.
این رستوران ها شامل رستوران آسیایی لامیان واقع در آجودانیه، رستوران فرنگی و فست فود مارچوبه محله اقدسیه، کترینگ حیدربابا واقع در محله نیاوران، پیتزا آرد در ناحیه اقدسیه، کافه رستوران ۲۴ شمالی در محله دارآباد، رستوران ایتالیایی بوکا در محله نیاوران می باشند. اماکن تفریحی موجود در محله کاشانک همچنین در این محله چندین مکان تفریحی وجود دارد که کودکان و ساکنین آن می توانند اوقات فراغت خود را در آن ها سپری کرده و ساعات و روزهای خوشی را برای خود رقم بزنند.
از جمله این اماکن تفریحی می توان به مجموعه فرهنگی ورزشی کاشانک، زمین روباز چمن مصنوعی و سالن ورزشی هیربد اشاره کرد. بوستان ها و پارک ها بوستان های سرسبز و زیبای محله کاشانک شامل بوستان نیلوفر، بوستان سرو، بوستان ثامن، بوستان نسیم، بوستان پردیس و بوستان شطرنج هستند. در محله کاشانک دو موسسه به نامهای دایره المعارف بزرگ فارسی و موسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران وجود دارند که نقش قابل توجهی در بخش فرهنگی دارد. از سال ۱۳۸۷ سرای محله کاشانک کار خود را آغاز کرده است و در این مدت کلاس های آموزشی مختلف در این محل برگزار شده است که سطح فرهنگی ساکنین این محله را توسعه داده است.
گلابدره
گُلابدره نام دره و محلهای در کنارهٔ آن دره است که به همین نام خوانده میشوند. این دره از کنارهٔ باختری (طرف غرب) به امامزاده قاسم و از کنارهٔ خاوری با دره در بند همسایه است.
این دره از جمله ییلاقهای خوش آب و هوای شمال شرقی شهر تهران است.
جدا از ساکنان محلی، مسیر کوهستانی گلابدره، هر هفته میزبان کوهنوردانی است که راه خاکی و خلوت آن را انتخاب میکنند.
در تابستان ۱۳۶۶ سیل مخربی از ده گلابدره سرازیر گشت و بسیاری از خانههای دربند را ویران کرد و تعداد زیادی نیز کشته شدند.
ساکنان محلی این منطقه هنوز به زبان تاتی سخن میگویند.
جغرافیا
بر فراز تپه مشرف به محل، دو محلهٔ گلابدره (در باختر) و باغ شاطر (در خاور) جای گرفتهاند. با ایستادن بر فراز این بلندیها نمای بسیار زیبایی از شهر تهران را خواهید دید. راه رسیدن به این دره زیبا از میدان تجریش و خیابان دربند است که در میانهٔ راه خیابان گلابدره خود نمایی میکند. دلیل نام گذاری این دره وجود فراوان درختان سیب گلاب خودرو در این دره بودهاست.
آبراهههای گلابدره:
از امامزاده قاسم (شمیرانات) در امتداد گلابدره که بالا میرویم، بر طرف دست چپ آب، اراضی«گل اسلک» است. بالای گل اسلک، زیر دوآب «گودره»، طرف دست چپ «لش عباس» قرار دارد. پس از لش عباس، شاخه آب «گودره» به عمود گلابدره میپیوندد.
از گودره به بالا در امتداد آب،«زیر بند» خوانده میشود. بالای زیربند دوآب دیگری است که آبهای «هوله شرون» و وزوا به آب «گی باغ» میپیوندد. شاخه دست راست، آب «گی باغ» است که از پایین سینه سرخی سرچشمه میگیرد. شاخه دست چپ، مقداری که بالا رفت به دوآبی میرسد که آب «هوله شرون» به آب وزوا متصل میشود. آب هوله شرون از کلک چال میآید و آب وزوا کمی پایین تر از بند وزوا سرچشمه میگیرد.
وزباد:
درختزار کوچک و پرشیب وزباد، یا به قولی وزوا، واقع در شمال گلابدره شمیران در مکانی سراشیبی در زیر دامنههای
صخره ایی قله ۳۱۰۰ متری اسپیلت قرار دارد و دارای چندین چشمه کوچک است. این منطقه مسیری نزدیک و مناسب برای
دیدار از طبیعت کوهستانی با صرف دو ساعت راه است.
راه رسیدن به این دره زیبا از میدان تجریش و خیابان دربندِ است که وسط راه خیابان گلابدره خودنمایی می کند.
طی کردن خیابان دربند (از میدان قدس) و یا خیابان فناخسرو (از میدان تجریش) و بعدش وارد شدن به خیابان شکیبایی
(گلابدره)، راه دسترسی به بوستان گلابدره ست که با حدود ۱۵ دقیقه پیاده روی هم میتوانید از ابتدای خیابان اسداللهی به بوستان برسید.
رستوران، چایخانه، دریاچه، مسیر تندرستی کوهستانی با طول ۶ کیلومتر، پیست دوچرخه سواری، آلاچیق و سکوهای نشیمن، آبشار، برکه و آبنما، زمین بازی، دستگاههای ورزشی و سورتمه از امکانات رفاهی این بوستان است. به دلیل اتصال بوستان گلابدره از مرز شمالی به ارتفاعات شمال تهران، تماشای پرندگان شکاری در آن امکانپذیر است.
محمودیه
محمودیه به محلهای مرفهنشین در شمال شهر تهران گفته میشود که از شمال به محله زعفرانیه، از جنوب به بزرگراه چمران و چهارراه پارک وی، از شرق به خیابان ولیعصر و اراضی حاج محمود کشتکار و از غرب به محله اوین سعادت آباد محدود میشود. محلهٔ محمودیه تا حدودی به تجریش نزدیک است. این محله نسبتاً مرتفع است و در بلندی ۱۶۰۰ متری از سطح دریا قرار دارد. محمودیه از ثروتمندترین محلات تهران میباشد که بسیاری از رجال سیاسی و ثروتمندان تهران در آن ساکنند.
محمودیه از اولین مناطق شمیران بود که در دههٔ ۵۰ میلادی توسط افراد ثروتمند و با نفوذ برای زندگی انتخاب شد. اگرچه این محله از دیرباز محل سکونت افراد ثروتمند بوده، اما بافت این محله هیچ وقت پر زرق و برق نبودهاست. بعضی افراد سرمایهدار که ترجیح میدادند سرمایهٔ خود را جهت خودنمایی به کار نبرند در این منطقه ساکن میشدند.
به همین دلیل است که در این ناحیه خانههایی در زمینهای پهناور و وسیع با باغهایی زیبا، آمیخته با معماریِ غنی به چشم میخورد و این محله در مقایسه با محلههای مرفهنشینِ مشابه مانند الهیه و نیاوران، دارای کمتر خانههایی با چشمانداز مدرن و پر زرق و برق است و بسیاری از خانههای این محله دارای نماهای اغراقآمیز نمیباشند. میتوان گفت که در این محله ماهیتِ سرمایه و ثروت در قالب ویلاهای مدرن و ساختمانهایی با نماهای بُرُنز و مرمر نمود پیدا نمیکند؛ بلکه در محمودیه از قدیم عمارتهای باغمانند و سرسبز مورد توجه بودهاست.
به همان دلایل ذکر شده در بالا، محلهٔ محمودیه در گذشته به عنوان یک مکانِ شیک بین محلههای متمولِ تهران مطرح نبوده و خوشبختانه از موجِ ساخت و سازهای بیرویه و گرانقیمت در شمال تهران در دههٔ ۹۰ در امان بودهاست و کمتر آسیب دیدهاست. اگرچه این الگو در چند سال اخیر تغییر نمودهاست و این بافتِ سنتی و سرسبز و ویلاهای درون آن آرامآرام جای خود را به برجهای مسکونی پر زرق و برق میدهند.
گلی ترقی نویسندهٔ شهیر ایرانی در این محله بزرگ شدهاست و بازتاب خاطرات خود در این محله را در بعضی کارهای خود ارائه دادهاست.
تاریخچه
محمودیه در گذشته شامل آبادی و باغهایی بودهاست که در دو کیلومتری جنوب غربی تجریش واقع بودهاست.
در خصوص زمان شکلگیری و وجه تسمیهٔ این محله دو عقیده وجود دارد:
۱-این محله در زمان رضاشاه پهلوی به وجود آمدهاست و شخصی به نام محمودیه ساکن قدیمی این محله بوده که در زمان شکلگیری این محل زحمات بسیار زیادی برای این محله کشیدهاست.
۲-در زمان محمد شاه قاجار، پدر ناصرالدین شاه، در این محله قصری برای شاه ساخته شد که نامش را محمدیه گذاشتند. اما این قصر به شاه وفا نکرد و به محض اینکه شاه وارد قصر جدیدش شد دار فانی را وداع گفت و قصر محمدیه متروکه ماند.این محدوده قبل از آن عباسیه نام داشت و دلیلش آن بود که به وزیر محمد شاه به نام حاج میرزا آقاسی که نام کوچکش عباس بود تعلق داشت.بخشهایی از زمینهای محمودیه را حاج محمدحسین امینالضرب، تاجر ثروتمند عصر ناصرالدین شاه خریداری کرد و در سال ۱2۷۹ اولین کارخانه مولد برق جهت روشنایی محمودیه در چهار راه دکتر حسابی توسط حاج محمود کشتکار تأسیس گردید.
در این محله در گذشته یک میدانگاه به نام توتستان کشتکار و همچنین یک یخچال طبیعی به نام یخچال کشتکار متعلق به حاج محمود کشتکار وجود داشتهاست که متأسفانه از آنها هیچ اثری باقی نماندهاست. این عراضی به این دلیل محمودیه نام گرفته است.
اماکن مهم
محمودیه شامل فروشگاهها و پاساژهای لوکس مختلفی است که از گرانترین مراکز خرید تهران بهشمار میآیند. مشهورترین پاساژ این محله، پاساژ محمودیه میباشد که گرانترین مرکز خرید ساعت در شهر تهران و قطب ساعتهای لوکس این شهر است. پالادیوم مال هم از مراکز خرید گران و بزرگ تهران است.
سفارت کشور مالزی در این محله و در کوچهٔ چنگیزی واقع شدهاست. همچنین سفارت کشور زیمبابوه، سفارت کشور ژاپن و سفارت کشور اسلوواکی در این محله و در خیابان مقدس اردبیلی واقع شدهاند و سفارت کشور ساحل عاج نیز در این منطقه و در خیابان تیر قرار دارد.
از سال ۱۳۹۶ مصاحبهها و ملاقاتهای مراجعهکنندگان به سفارت فرانسه جهت اخذ ویزا در پاساژ پالادیوم در محله محمودیه انجام خواهد شد.
خیابانهای مهم
از خیابانهای مهم این محله میتوان به خیابان محمودیه، خیابان مقدس اردبیلی (پیراسته)، الف، ب و جیم نام برد.
بانکها
بانکهای مختلفی نظیر بانک ملی ,بانک شهر،بانک ملت،انک آینده بانک صادرات، بانک تجارت،بانک سپه،بانک پاسارگاد و بانک پارسیان در این محله دارای شعبه هستند.
گسل محمودیه
محلهٔ محمودیه بر روی گسلی به همان نام قرار گرفتهاست. گسل محمودیه به طول حداقل ۱۱ کیلومتر و امتداد شرقی-غربی، در گستره محمودیه تا پایان بزرگراه چمران و شمال هتل استقلال دیده میشود. این گسل به همراه گسلهای نیاوران و گسل شمال تهران (که تجریش، زعفرانیه، الهیه و فرمانیه را در بر میگیرد) منطقهٔ شمیرانات و بهطور کلی شمال تهران را به یکی از حساسترین نقاط این شهر به هنگام زلزله بدل کرده است.
نیاوران
از مهمترین مراکز فرهنگی این منطقه فرهنگسرای نیاوران و نگارخانه جماران و فرهنگسرای ملل را نام برد. همچنین کاخ موزه سعد آباد و کاخ ملت و کاخ نیاوران و امامزاده صالح و گورستان ظهیرالدوله تجریش نیز در این منطقه قرار دارند.
دربند، درکه، توچال، کلکچال، اوین درکه و پارکهای جمشیدیه و قیطریه از مکانهای تفریحی و مراکز جذب گردشگر این منطقه هستند.
نیاوران یکی از محله هاى شمال شهر تهران و منطقه شمیران است که در دامنههای جنوبی رشته کوه البرز قرار دارد. این محله که بخشی از منطقه ۱ شهرداری تهران و شهرستان شمیرانات میباشد، از شمال با ارتفاعات کلکچال، از غرب با تجریش، از شرق با دارآباد و از جنوب با فرمانیه، کامرانیه و دزاشیب هممرز است.
خیابان نیاوران، خیابان اصلی این منطقه است که از میدان نیاوران آغاز شده و تا میدان قدس در تقاطع خیابان شریعتی امتداد دارد.
نام
بر اساس یک ریشهشناسی عامیانه، منطقهٔ نیاوران در گذشته پر از نیزارهایی بودهاست که مردم برای جمعآوری و استفاده از نیهای موجود در آن به این منطقه میرفتند و همراه خود نی میآوردند؛ به همین خاطر این منطقه به «نیآوران» معروف میشود که به مرور زمان به «نیاوران» تغییر نام پیدا میکند
اماکن مهم
کاخ نیاوران
پارک نیاوران
فرهنگسرای نیاوران
تکیه نیاوران (از قدیمیترین و مشهورترین تکیههای تهران)
ساختمان اصلی پژوهشگاه دانشهای بنیادی که در گذشته دفتر کار فرح پهلوی بودهاست (در حاشیه میدان نیاوران)
شهرداری منطقه یک تهران (در انتهای خیابان نیاوران)
ورزشگاه شهدای نیاوران
جغرافیای شهری
به خاطر شیب موجود در منطقه، ساختار معماری ویژهای در آن به چشم میخورد. همچنین واقع شدن در ارتفاع ۱۷۰۰ متری از سطح دریا، آب و هوایی سرد تر از دیگر نقاط تهران را باعث شدهاست.
خیابانهای اصلی
خیابان نیاوران که در حال حاضر به نام خیابان شهید باهنر شناخته میشود، خیابان اصلی این منطقه است و میدان نیاوران را به میدان قدس متصل میکند.
محلات
صاحبقرانیه
حصاربوعلی
جمال آباد
منظریه
جماران
جمشیدیه
گل سنگ
نخجوان
دزاشیب
کاشانک
گلابدره
بوکان
آجودانیه
نخجوان نام یکی از محلههای شمیرانات واقع در منطقه یک تهران است که در شمال نیاوران قرار دارد، محله نخجوان از شرق به جماران، از جنوب به خیابان باهنر (نیاوران)، از غرب به امامزاده قاسم، ظهیرالدوله و خیابان دربند منتهی میشود و در شمالیترین قسمت آن خیابان کوهسار در دامنه جنوبی رشته کوه البرز قرار دارد.
از خیابانهای اصلی محله نخجوان:
خیابان احمدی زمانی
خیابان مژده (مقدسی)
خیابان صادقی قمی
خیابان همایون
خیابان مرجان
سفارت خانهها:
سفارت خانه اتریش
اهالی معروف
خاندان پهلوی
سید روحالله خمینی
حسن شماعی زاده
سوزان روشن
احمدرضا عابدزاده
ولنجک
وِلِنجَک یکی از محلههای شمال غرب تهران و شمیران است. این محله در کوهپایههای قله توچال و در منطقه ۱ شهرداری تهران قرار دارد.
ولنجک در شمال به ارتفاعات توچال، از جنوب به بزرگراه پارک وی، از شرق به رودخانه ولنجک و از غرب به محله درکه میرسد. این محله در ناحیه دو از منطقه ۱ شهرداری تهران قرار دارد و جمعیت آن بر اساس آخرین سرشماری برابر با ۲۲۷۴۲ نفر بودهاست.
از اماکن مهم این محله میتوان به بام تهران، تله کابین توچال و دانشگاه شهید بهشتی و سالن اجلاس سران اشاره کرد.
ترابری
ولنجک ترابری بهتری را نسبت به دیگر محلههای منطقه داراست. هرچند ناوگان ترابری آن بسیار فرسوده میباشد. این محله دارای یک خط رفت و برگشت اتوبوس از بلوار دانشجو به سوی چهارراه پارک وی و یک خط رفت و برگشت مینیبوس از بلوار دانشجو به سوی میدان تجریش و یک خط رفت و برگشت تاکسی از دانشگاه شهید بهشتی به میدان تجریش میباشد که بلوار دانشجو و خیابانهای اطراف آن را پوشش میدهد.
همچنین در خیابان ولنجک دو خط رفت و برگشت تاکسی به ترتیب از مبدأ خیابان بیست و دوم به مقصد میدان تجریش و از مبدأ خیابان بیست و دوم به مقصد پمپ بنزین بزرگ راه شهید چمران در جریان است که خیابانهای ولنجک، سیزدهم و ساسان در ولنجک و آصف در محله زعفرانیه و خیابانهای فرعی اطراف آنها را پوشش میدهد. نزدیکترین ایستگاه مترو به محله ولنجک ایستگاه متروی تجریش میباشد که از طریق مینی بوس و تاکسیهای موجود به مقصد میدان تجریش قابل دسترسی میباشد. تاکسیهای بیسیم کشوری نیز محله ولنجک را بهطور کامل پوشش میدهند و دارای چند ایستگاه میباشند.
شماره نوع وسیله مبدأ مقصد
۱ اتوبوس بلوار دانشجو چهارراه پارک وی
۲ مینی بوس بلوار دانشجو میدان تجریش
۳ تاکسی خیابان بیست و دوم میدان تجریش
۴ تاکسی خیابان بیست و دوم پمپ بنزین بزرگ راه شهید چمران
۵ تاکسی دانشگاه شهید بهشتی میدان تجریش
فرهنگ
ولنجک نیز از همان الگوی فرهنگی دیگر محلههای شهر تهران پیروی میکند با این حال در خرید، پوشاک، ورزش و سرگرمیها تا حدودی با دیگر محلههای تهران تفاوت دارد.
یک بانوی ایرانی در ولنجک که از پوشاک مد روز استفاده میکند.
مردم ولنجک به طور پیوسته از پوشاک و مدهای فرا کشوری استفاده میکنند و در بیشتر خیابانهای محله، مردم لباسهای فشنبل یا مد روز بر تن دارند. محله ولنجک میزبان شو و رویدادهای مد و فشن ایرانی بوده است. در سال ۱۳۹۷ یکی از رویدادهای مد کودکان که در این محله برگزار شد، اعتراض برخی رسانههای فارسیزبان را برانگیخت.گردهمایی طراحان مد نیز در این محله برگزار میشود.
ورزش
زیرساختهای ورزشی کوچک و متوسط زیادی در ولنجک وجود دارند و تلهکابین توچال هم به یکی از نمادهای ورزشی محله تبدیل شده است. از تلهکابین توچال به عنوان یک جاذبه گردشگری و ورزشی مهم برای ولنجک و مناطق اطراف آن نام برده میشود.
پروژه ساخت تله کابین توچال، که از جاذبههای گردشگری مهم برای این محله محسوب میشود، با همکاری شرکت فرانسوی پوما، در سال ۱۳۵۳ هجری خورشیدی آغاز گردید و در سال ۱۳۵۷ نیز اتمام یافت. تله کابین توچال در انتهای خیابان ولنجک و در ۳ کیلومتری میدان تجریش در منطقه شمیرانات واقع شدهاست.
این تلهکابین دارای سه خط اصلی و سه خط تلهسییژ و یک خط تلهاسکی میباشد. روی هم رفته درازای سه خط اصلی تله کابین نزدیک به ۷۵۰۰ متر میباشد که در میان تله کابینهای نصب شده در دنیا یکی از طولانیترین خطوط تله کابین پیوسته بهشمار میرود.
جشنها
جشنهای غیرقانونی
ولنجک سابقهای طولانی در برگزاری جشنهای بدون جداسازی جنسیتی در ایران دارد. با توجه به اینکه پس از انقلاب ۱۳۵۷ پارتیهای بدون جداسازی جنسیتی خلاف قوانین اعلام گردید، این موضوع برای رسانههای ایرانی دارای اهمیت بوده است.
در بسیاری از این جشنها که معمولاً پارتی نامیده میشوند، ممکن است افراد خارجی و بازیگران سرشناس ایرانی نیز شرکت کنند. در سال ۱۳۹۸ یک دیپلمات انگلیسی و یک دیپلمات هلندی در یک پارتی بدون جداسازی جنسیتی دیده شدند که با انتقاد شدید مقامات و رسانهها روبرو شدند.
جمعیتشناسی
کشاورزان و دامداران اطراف تهران، نخستین گروه مهاجرانی بودند که به ولنجک آمدند و به دلیل فراهم بودن نیازهای شغلی، این منطقه را برگزیدند. در هنگام مهاجرت به ولنجک، این مهاجران توان مالی متوسط-رو به پایین داشتهاند و با حفظ جایگاه خود در منطقه، توانستند توان مالی خود را بهبود دهند.
فهرست اماکن مهم
خیابانهای اصلی
خیابان ولنجک
خیابان ولنجک
خیابان ساسان
خیابان سیزدهم
خیابان یمن
خیابان امیرآبادی
بلوار دانشجو
خیابان عدالت
مراکز خرید
مرکز خرید ولنجک
مرکز خرید توچال
مرکز خرید خلیج فارس
مرکز خرید هشت بهشت زعفرانیه (در حال احداث)
فروشگاههای زنجیرهای حامی (شعبه ولنجک)
بازار روز میوه و تره بار ولنجک
مرکز خرید تعاونی تحقیقات گیاه پزشکی کشور
مرکز خرید گالریا
درمان
بیمارستان آیت الله طالقانی
بیمارستان رامتین
دی کلینیک و مرکز جراحی ولنجک
بیمارستان دامپزشکی البرز
بوستانها
بوستان نگین
بوستان گلریزان
بوستان نور
بوستان توحید
بوستان تندرستی (ساسان)
بوستان اقاقیا
بوستان توسکا
بوستان یاسمن
بوستان دانشجو
تفریحی-ورزشی
بام تهران
تله کابین توچال
مجموعه فرهنگی ورزشی سبز
خانه کشتی منصور برزگر
مراکز علمی و آموزشی
دبستان دخترانه عدالت (دولتی)
راهنمایی پسرانه پیوند (غیردولتی)
راهنمایی دخترانه شهید صدوقی (دولتی)
راهنمایی پسرانه شهید مسعودیان (دولتی)
دبیرستان دخترانه خاورمنش (دولتی)
دبیرستان پسرانه علامه طباطبایی (غیردولتی)
دبیرستان پسرانه نخبگان علامه طباطبایی (غیردولتی)
دبستان و راهنمایی و دبیرستان دخترانه ضحی (غیردولتی)
دبستان و راهنمایی پسرانه تدبیر (غیردولتی)
راهنمایی و دبیرستان پسرانه خاتم (غیردولتی)
دبستان و راهنمایی و دبیرستان دخترانه خرد (غیردولتی)
دبستان و راهنمایی و دبیرستان دخترانه روشنگر (غیردولتی)
دبستان و راهنمایی و دبیرستان دخترانه شهید سرلشکر آبشناسان (غیردولتی)
دانشگاه شهید بهشتی
آموزشگاه آرایش و پیرایش مرآت
آموزشگاه زبان وزیر
سفارتخانهها
سفارت اوکراین
سفارت صربستان
سفارت الجزایر
سفارت ساحل عاج
دانشگاه شهید بهشتی
سالن اجلاس سران
دانشگاه آزاد اسلامی واحد سما
کهف الشهدا
دادگاه خانواده ۲
بام تهران
شهرداری منطقه یک ناحیه دو شهر تهران
سازمان تحقیقات و آموزش و ترویج کشاورزی
مرکز علمی کاربردی صنایع دستی ایران
اداره مخابرات شهید جعفری
آسایشگاه جانبازان ثارالله
مؤسسه تحقیقات گیاه پزشکی کشور
کلانتری ۱۶۳ ولنجک
سازمان آتشنشانی و خدمات ایمنی ایستگاه شماره ۶۴
جامعه مهندسان و مشاوره ایران
جهت سهولت در امر پاسخگویی به شما بازدیدکنندگان گرامی، با راه اندازی پشتیبانی از طریق واتساپ، پاسخگوی سوالات شما عزیزان هستیم.
جهت ارسال پیام در واتساپ اینجا کلیک کنید